Τους είπε να σκοτώσουν όλα τους τα ζώα. Το έκαναν και πέθαναν 40.000 άνθρωποι.
Μια έφηβη προφήτισσα, μια ολόκληρη φυλή και μια προφητεία που στοίχισε τη ζωή σε 40.000 ανθρώπους.
Τη λέγανε Νογκκαούσε. Ήταν 16 ετών, δεν είχε επίσημη θέση, ούτε καμία δύναμη. Είχε όμως ένα όραμα. Και μέσα σε λίγους μήνες, κατάφερε να οδηγήσει έναν ολόκληρο λαό στην απόλυτη αυτοκαταστροφή. Ένα από τα πιο τραγικά και άγνωστα γεγονότα στην ιστορία συνέβη στη Νότια Αφρική το 1856, όταν η νεαρή προφήτισσα είπε στους Xhosa να σκοτώσουν όλα τους τα ζώα και να σταματήσουν την καλλιέργεια.
Η προφητεία ήταν ξεκάθαρη: αν το έκαναν, οι πρόγονοι θα επέστρεφαν, οι νεκροί θα ανασταίνονταν, και οι λευκοί αποικιοκράτες θα πνίγονταν στη θάλασσα. Η γη θα γινόταν εύφορη ξανά. Ο λαός θα ξαναγινόταν δυνατός. Και οι Βρετανοί θα εξαφανίζονταν.
Οι Xhosa υπάκουσαν. Σκότωσαν τα κοπάδια τους, που για γενιές ολόκληρες ήταν το θεμέλιο της επιβίωσής τους. Έσφαξαν πάνω από 400.000 ζώα. Έκαψαν τις αποθήκες τους. Δεν έσπειραν τίποτα. Περίμεναν.
Η μέρα της Ανάστασης των προγόνων ήρθε. Και πέρασε. Ύστερα κι άλλη μία. Και ξανά. Ο ουρανός δεν άνοιξε. Η θάλασσα δεν έπνιξε τους Βρετανούς. Δεν εμφανίστηκε κανείς. Το μόνο που εμφανίστηκε ήταν η πείνα.
Μέσα σε λίγους μήνες, περίπου 40.000 Xhosa είχαν πεθάνει από ασιτία. Ολόκληρες οικογένειες χάθηκαν. Τα παιδιά έτρωγαν χόρτα, φλοιούς, ακόμα και λάσπη. Μερικοί πήγαν να βρουν βοήθεια, αλλά η καταστροφή ήταν τέτοια που τίποτα δεν μπορούσε να αντιστρέψει τη λιμοκτονία.
Το πιο τραγικό είναι ότι οι επιζώντες δεν κατηγόρησαν τη μικρή προφήτισσα. Δεν κατηγόρησαν τον εαυτό τους. Κατηγόρησαν τους λίγους που δεν σκότωσαν τα ζώα τους. Εκείνους που είχαν κρατήσει την κοινή λογική. Εκείνους θεώρησαν υπεύθυνους για τον θάνατο των άλλων.
Το βρετανικό αποικιοκρατικό σύστημα εκμεταλλεύτηκε την καταστροφή. Όσοι Xhosa επέζησαν, κατέληξαν εξαρτημένοι από τους αποικιοκράτες. Πολλοί αναγκάστηκαν να γίνουν εργάτες στις αγγλικές φάρμες. Ένας περήφανος λαός είχε γονατίσει χωρίς να πέσει ούτε μία σφαίρα.
Η ιστορία της Nongqawuse δεν είναι παραμύθι. Είναι ένα αληθινό, απολύτως τεκμηριωμένο γεγονός. Ένα από τα πιο συνταρακτικά παραδείγματα του τι μπορεί να συμβεί όταν ο φόβος, η πίστη και η απελπισία συνδυαστούν. Όταν μια προφητεία αντικαθιστά την κρίση. Και όταν η ελπίδα γίνεται όπλο ενάντια στη ζωή.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
