Ξέρεις πόσα λίτρα νερό χρειάζονται για να φτιαχτεί ένα ποτήρι γάλα αμυγδάλου;

Δεν έχει λακτόζη, δεν έχει χοληστερίνη, δεν έχει ούτε γάλα. Κι όμως, το αμυγδαλόγαλο είναι από τα πιο επιβαρυντικά φυτικά ροφήματα για το περιβάλλον. Για ένα μόνο ποτήρι του χρειάζονται περίπου 74 λίτρα νερού. Είναι το πιο διψασμένο φυτικό γάλα, ξεπερνώντας κατά πολύ το ρυζόγαλο, το γάλα βρώμης ή το γάλα σόγιας. Και όμως, όλοι το προτιμούν ως την «οικολογική» εναλλακτική.

Ο λόγος είναι τα ίδια τα αμύγδαλα. Για να παραχθεί ένα και μόνο αμύγδαλο, χρειάζονται γύρω στα 4 λίτρα νερού. Κι αν και το αμυγδαλόγαλο περιέχει μόλις 2% αμύγδαλο, η παραγωγή είναι τόσο μαζική και ενεργοβόρα, που ο συνολικός υδατικός απολογισμός είναι εντυπωσιακά υψηλός. Το 80% των αμυγδάλων του κόσμου παράγεται στην Καλιφόρνια – μια από τις πιο ξηρές περιοχές των ΗΠΑ.

Κάθε φορά που ξεσπά ξηρασία στην Καλιφόρνια, τα βλέμματα στρέφονται στις απέραντες αμυγδαλιές που αρδεύονται αδιάκοπα. Οι επικριτές μιλούν για μια πράσινη απάτη. Το προϊόν προβάλλεται ως φιλικό στο περιβάλλον, την ίδια στιγμή που εξαντλεί υδάτινους πόρους και βασίζεται σε βιομηχανική γεωργία. Το θέμα είναι σοβαρό και απασχολεί όλο και περισσότερο τους ειδικούς βιωσιμότητας.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η επίδραση στις μέλισσες. Επειδή η άνθηση των αμυγδαλιών απαιτεί μαζική επικονίαση, εκατομμύρια μέλισσες μεταφέρονται κάθε άνοιξη από όλες τις ΗΠΑ στα χωράφια της Καλιφόρνια. Πολλές δεν επιστρέφουν. Οι επιστήμονες καταγράφουν υψηλά ποσοστά θνησιμότητας λόγω στρες, ασθενειών και εντομοκτόνων. Έτσι, ένα vegan προϊόν συνδέεται με την αποδυνάμωση ενός βασικού κρίκου στο οικοσύστημα.

Το 2015, η εταιρεία Blue Diamond δέχτηκε μήνυση στη Νέα Υόρκη γιατί το προϊόν της περιείχε μόνο 2% αμύγδαλα. Το υπόλοιπο ήταν νερό, γαλακτωματοποιητές και αρώματα. Η υπόθεση ξεκαθάρισε πως το αμυγδαλόγαλο δεν είναι “γάλα” με τη θρεπτική έννοια. Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, βιταμίνη Β12 ή λιπαρά και συχνά ενισχύεται τεχνητά για να θυμίζει το αγελαδινό.

Και όμως, το marketing νίκησε. Το αμυγδαλόγαλο έγινε το πιο δημοφιλές φυτικό γάλα στον κόσμο, ξεπερνώντας σόγια και βρώμη. Αν και λιγότερο καταστροφικό από το αγελαδινό γάλα που απαιτεί 131 λίτρα νερού ανά ποτήρι, το αμυγδαλόγαλο απέχει πολύ από το να είναι πράσινο ή αθώο. Πίσω από τη ρευστή του υφή, κρύβεται μια ενεργοβόρα αλυσίδα παραγωγής.

Αν θέλεις κάτι οικολογικό, δοκίμασε σόγια: μόνο 2 λίτρα νερό ανά ποτήρι. Ή βρώμη, που χρειάζεται μόλις 9 λίτρα. Το αμυγδαλόγαλο είναι νόστιμο και δροσερό, αλλά όχι χωρίς κόστος. Και την επόμενη φορά που θα το απολαύσεις με παγάκια, να θυμάσαι ότι πίσω του κρύβεται κάτι πολύ πιο θερμό: η καυτή αλήθεια του νερού που χάθηκε για να το φτιάξεις.