Ζουν δίπλα στο ποτάμι. Κόλλησαν έναν μύκητα από το χώμα και δεν είχαν ιδέα

Σε ολόκληρη την κοιλάδα του Μισισιπή, από το Οχάιο μέχρι το Αρκάνσας και από το Ιλινόις μέχρι το Κάνσας Σίτι, εκατομμύρια άνθρωποι έζησαν – και συνεχίζουν να ζουν – μολυσμένοι από έναν μύκητα που ζει στο έδαφος. Ονομάζεται Histoplasma capsulatum και για τους περισσότερους δεν μοιάζει με τίποτα περισσότερο από έναν πονηρό βήχα ή ένα κρυολόγημα που πέρασε γρήγορα. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι ένας ζωντανός οργανισμός που φωλιάζει στους πνεύμονες. Και τις περισσότερες φορές, δεν το καταλαβαίνεις καν.

Η παρουσία του σχετίζεται άμεσα με την ύπαρξη νυχτερίδων και πουλιών, καθώς τα περιττώματά τους εμπλουτίζουν το έδαφος με τις ουσίες που χρειάζεται ο μύκητας για να αναπτυχθεί. Όταν κάποιος σκάβει, καθαρίζει ή ανακατεύει τέτοιο έδαφος – ειδικά κοντά σε σπηλιές ή παλιές αποθήκες – μπορεί να εισπνεύσει τα μικροσκοπικά του σπόρια χωρίς καμία προειδοποίηση. Δεν φαίνονται, δεν μυρίζουν, δεν έχεις ιδέα ότι μπήκαν στο σώμα σου.

Η πιο εντυπωσιακή αποκάλυψη έγινε στο Κάνσας Σίτι. Ερευνητές πραγματοποίησαν τεστ ανίχνευσης αντισωμάτων και ανακάλυψαν ότι πάνω από το 90% του πληθυσμού είχε εκτεθεί κάποια στιγμή στον μύκητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι είχαν αρρωστήσει. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι δεν είχαν ποτέ κανένα σύμπτωμα. Η λοίμωξη ήταν “υποκλινική” – δηλαδή το ανοσοποιητικό σύστημα την εξουδετέρωσε πριν προλάβει να εκδηλωθεί.

Αν και δεν είναι μεταδοτικός από άνθρωπο σε άνθρωπο, ο Histoplasma capsulatum μπορεί να προκαλέσει σοβαρές πνευμονικές λοιμώξεις, ειδικά σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να εξαπλωθεί σε όλο το σώμα και να γίνει θανατηφόρος. Αυτός είναι και ο λόγος που σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ η παρουσία του θεωρείται σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.

Δεν υπάρχει εμβόλιο, ούτε προληπτική θεραπεία. Ο μόνος τρόπος να προφυλαχθεί κάποιος είναι να γνωρίζει την ύπαρξή του και να αποφεύγει την άμεση επαφή με εδάφη που μπορεί να είναι μολυσμένα – ιδιαίτερα αν περιέχουν αποξηραμένα περιττώματα πουλιών ή νυχτερίδων.

Ο μύκητας ευδοκιμεί σε υγρές, τροπικές ή υποτροπικές περιοχές. Για αυτό και, παρόλο που συνδέεται έντονα με τον Μισισιπή και το Οχάιο, έχει εντοπιστεί επίσης σε μέρη της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, της Αφρικής, ακόμη και της Ασίας. Όχι όμως στην Ευρώπη. Το κλίμα και το οικοσύστημα της Ελλάδας δεν του επιτρέπουν να αναπτυχθεί – κάτι που καθιστά τη χώρα μας “καθαρή” ζώνη.

Αυτό που συγκλονίζει, όμως, είναι η ιδέα ότι εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν καθημερινά με έναν μύκητα μέσα στο σώμα τους, χωρίς να το ξέρουν, χωρίς να έχουν ενοχληθεί ποτέ, αλλά και χωρίς να γνωρίζουν αν και πότε μπορεί να εκδηλωθεί. Είναι από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου η φράση “κοιμάται μέσα σου κάτι” αποκτά κυριολεκτική σημασία.