Ιράν: Ανάμεσα στην κατάρρευση και στο χάος της επόμενης μέρας
Η επόμενη μέρα κρίνεται στη μετάβαση και στις ισορροπίες, με το εσωτερικό μέτωπο ανοιχτό και τη διεθνή πίεση σταθερά παρούσα.
Στα κέντρα αποφάσεων της Ουάσιγκτον το Ιράν έχει επιστρέψει στο τραπέζι ως ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με εύκολες λέξεις. Υπάρχει η σχολή σκέψης που λέει «χτύπημα τώρα» και υπάρχει και η άλλη που απαντά «άστο, καταρρέει μόνο του».
Η πραγματικότητα είναι ότι το καθεστώς της Τεχεράνης δείχνει να περπατά σε τεντωμένο σκοινί. Η οικονομία στενάζει, το νόμισμα ξεφουσκώνει επικίνδυνα, ο μηχανισμός επιρροής που έχτισε με χρόνια επενδύσεων στη Μέση Ανατολή έχει δεχτεί αλλεπάλληλα πλήγματα και στο εσωτερικό η κοινωνική πίεση δεν μοιάζει πια με στιγμιαία έκρηξη. Την ίδια στιγμή ο Αλί Χαμενεΐ βρίσκεται στο τέλος μιας διαδρομής, όχι μόνο πολιτικά αλλά και βιολογικά, γεγονός που κάνει το ζήτημα της διαδοχής να καίει.
Κάπου εδώ σκάει το μεγάλο παράδοξο. Αν η πτώση μοιάζει πιθανή, η επόμενη μέρα μοιάζει θολή.. Δεν υπάρχει ένα συμπαγές μέτωπο που να μπορεί να πάρει τα κλειδιά της χώρας και να αποφύγει το σενάριο της διάλυσης.
Ακούγονται ονόματα στην εξορία, ακούγονται συνθήματα στους δρόμους, όμως η επιρροή στο έδαφος μετριέται αλλιώς. Και η έλλειψη μιας αξιόπιστης εναλλακτικής κάνει πολλούς να φοβούνται ότι ένα βίαιο σπάσιμο του καθεστώτος θα άνοιγε πόρτες που δύσκολα κλείνουν, από ένοπλες συγκρούσεις έως μια μακρά περίοδο ακυβερνησίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εμφανίζονται και «ενδιάμεσες» αφηγήσεις που προσπαθούν να ξεφύγουν από τα δύο άκρα. Μία από αυτές έρχεται από έναν Ιρανό εξόριστο, τον Τζαμπέρ Ρατζαμπί, ο οποίος δεν μιλά σαν τυπικός αντιφρονών. Η βιογραφία του κουβαλά χρόνια υπηρεσίας στο σύστημα, επαφές με πρόσωπα και δομές εξουσίας, εμπειρία σε πολεμικά πεδία και μια διαδρομή που του δίνει πρόσβαση σε ιστορίες τις οποίες οι απέξω δύσκολα διασταυρώνουν.
Σήμερα δηλώνει αντίπαλος του καθεστώτος και υποστηρίζει ότι η πλήρης αναμονή μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνη από μια ελεγχόμενη κίνηση. Η λογική του είναι ωμή, όχι γενικευμένος πόλεμος, όχι ισοπέδωση, αλλά μια στοχευμένη αποκοπή της κορυφής ώστε να «σβήσει» το κέντρο βάρους που κρατά δεμένο το σύστημα. Περιγράφει επίσης ένα μοντέλο μετάβασης που βασίζεται σε εσωτερικές ρωγμές, σε ανθρώπους μέσα στον κρατικό μηχανισμό που θα λειτουργούσαν ως μεντεσές για να ανοίξει η πόρτα χωρίς να γκρεμιστεί όλο το σπίτι.
Όσο κι αν αυτά ακούγονται σαν σενάριο υψηλού ρίσκου, φωτίζουν το βασικό δίλημμα. Η δράση χωρίς σχέδιο μπορεί να οδηγήσει σε χάος. Η αδράνεια μπορεί να δώσει στο καθεστώς χρόνο να σκληρύνει, να ανασυνταχθεί και να επιβιώσει.
Σε αυτό το σημείο μπαίνει και ο φόβος της διαδοχής. Αν η εξουσία περάσει σε πιο ιδεολογικά άκαμπτα χέρια, το Ιράν μπορεί να γίνει λιγότερο προβλέψιμο προς τα έξω και πιο ανελέητο προς τα μέσα.
Παράλληλα οι διεθνείς παίκτες παρακολουθούν, ζυγίζουν, περιμένουν να δουν αν έχουν να κάνουν με έναν σύμμαχο που σώζεται ή με ένα καθεστώς που τελειώνει.
Σε κάθε περίπτωση, η Τεχεράνη μπαίνει σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα και οι αποφάσεις αποκτούν κόστος. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι πιέσεις οδηγούν σε πραγματική μετατόπιση ή αν το σύστημα βρίσκει τρόπο να αντέξει άλλη μία φορά.
Δείτε ό,τι νεότερο συμβαίνει εδώ.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
