Eurovision: γιατί υπάρχει κριτική επιτροπή; Τι έγινε το 2009 και άλλαξε τα πάντα

Από την πρώτη της διοργάνωση το 1956, η Eurovision είχε πάντα ένα σύστημα κριτικής αξιολόγησης, αλλά αυτό άλλαξε δραματικά με τα χρόνια. Η συμμετοχή της κριτικής επιτροπής στη διαμόρφωση των τελικών αποτελεσμάτων υπήρχε για δεκαετίες, καταργήθηκε προσωρινά και επανήλθε το 2009, αλλά με νέο ρόλο. Γιατί, όμως, δεν αφήνουν μόνο το κοινό να αποφασίζει;

Πώς ψηφίζαμε πριν το 2009

Στις πρώτες δεκαετίες της Eurovision, η κριτική επιτροπή ήταν ο μοναδικός μηχανισμός ψηφοφορίας. Οι τηλεθεατές δεν είχαν καμία επιρροή, καθώς το televoting δεν υπήρχε. Οι βαθμοί δίνονταν από ομάδες ειδικών κάθε χώρας, που ψήφιζαν με βάση τη μουσική και την ερμηνεία.

Αυτό άλλαξε το 1997, όταν εισήχθη σταδιακά το televoting, δίνοντας στο κοινό αποκλειστική εξουσία να αποφασίζει τον νικητή. Από το 2003 και μετά, το televoting έγινε ο μοναδικός τρόπος ψηφοφορίας, καταργώντας εντελώς τις επιτροπές.

Γιατί το televoting προκάλεσε προβλήματα

Η αποκλειστική ψήφος του κοινού φάνηκε αρχικά δίκαιη, αλλά στη συνέχεια δημιούργησε σοβαρά προβλήματα:

• Μπλοκ ψήφων: Οι χώρες ψήφιζαν συστηματικά γειτονικές ή φιλικές χώρες, με αποτέλεσμα να αδικούνται άλλες συμμετοχές.
• Διασπορά πληθυσμών: Χώρες με μεγάλες διασπορές (όπως η Αρμενία και η Τουρκία) λάμβαναν σταθερά υψηλές βαθμολογίες, ανεξάρτητα από την ποιότητα των τραγουδιών.
• Στρατηγικές ψήφοι: Ορισμένες χώρες δημιουργούσαν καμπάνιες ψήφου από το εξωτερικό, αλλοιώνοντας τα αποτελέσματα.

Αυτό οδήγησε στη μεγάλη αλλαγή του 2009.

Η επιστροφή των επιτροπών το 2009

Βλέποντας ότι το televoting δεν απέδιδε δίκαια αποτελέσματα, η Eurovision αποφάσισε να επαναφέρει τις κριτικές επιτροπές, αλλά με διαφορετικό ρόλο.

Από το 2009, το αποτέλεσμα διαμορφώνεται κατά 50% από το κοινό και 50% από τις επιτροπές. Οι επιτροπές αποτελούνται από επαγγελματίες της μουσικής βιομηχανίας, οι οποίοι ψηφίζουν με βάση μουσικά κριτήρια, εξισορροπώντας την ψήφο του κοινού.

Το σημερινό σύστημα

Σήμερα, η Eurovision λειτουργεί ως εξής:

Στους ημιτελικούς, η ψήφος προέρχεται μόνο από το televoting (από το 2023).

Στον τελικό, η ψήφος μοιράζεται 50%-50% ανάμεσα στο televoting και τις επιτροπές.

Οι δύο ψήφοι (επιτροπών & κοινού) ανακοινώνονται ξεχωριστά, κάνοντας τη βαθμολογία πιο δραματική και το αποτέλεσμα πιο ισορροπημένο.