Αλκιβιάδης και το σκάνδαλο των Μυστηρίων – Η ρετσινιά που δεν ξεπέρασε ποτέ
Η Αθήνα συγκλονίστηκε από δύο ταυτόχρονες κατηγορίες.
Ο Αλκιβιάδης, μία από τις πιο αμφιλεγόμενες και γοητευτικές μορφές της αρχαίας Αθήνας, δεν άφησε μόνο πολιτική και στρατιωτική παρακαταθήκη – αλλά και ένα από τα πιο σοβαρά θρησκευτικά και ηθικά σκάνδαλα της κλασικής εποχής. Το όνομά του συνδέθηκε με την βεβήλωση των Ελευσινίων Μυστηρίων και την προσβολή των Ερμών, γεγονότα που συγκλόνισαν την αθηναϊκή κοινωνία και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πολιτική του καριέρα – και καταστροφή.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν από τα πιο ιερά τελετουργικά της αρχαιότητας, αφιερωμένα στη θεά Δήμητρα και την Περσεφόνη. Η συμμετοχή σε αυτά απαιτούσε απόλυτη μυστικότητα και σεβασμό. Οποιαδήποτε αποκάλυψη ή προσβολή θεωρούταν ύβρις απέναντι στους θεούς και τιμωρούνταν αυστηρά.
Οι Ερμές (ή Ερμαϊκές στήλες) ήταν φαλλικά αγάλματα-ορόσημα που τοποθετούνταν σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, ως σύμβολα σεξουαλικότητας, τύχης και προστασίας. Η βεβήλωσή τους ερμηνευόταν όχι μόνο ως θρησκευτική προσβολή αλλά και ως πολιτική υπονόμευση της πόλης.
Το 415 π.Χ., λίγο πριν την εκστρατεία στη Σικελία, η Αθήνα συγκλονίστηκε από δύο ταυτόχρονες κατηγορίες. Πολλές Ερμαϊκές στήλες στην πόλη καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας ενώ ο Αλκιβιάδης και η παρέα του φέρονταν να τελούν στο σπίτι του ιεροτελεστίες των Ελευσινίων Μυστηρίων, με χλευαστικό και σεξουαλικά προκλητικό τρόπο, αναπαριστώντας όργια και τελετές που προορίζονταν μόνο για τους μυημένους.
Οι καταγγελίες ήταν έντονες και φορτισμένες πολιτικά. Αν και ο Αλκιβιάδης αρνήθηκε κάθε εμπλοκή και ζήτησε να δικαστεί αμέσως, η Βουλή ανέβαλε την εκδίκαση για μετά την αναχώρησή του με τον στόλο για τη Σικελία. Εν τω μεταξύ, η κοινή γνώμη στράφηκε εναντίον του.
Καθώς η υπόθεση κλιμακωνόταν, ο Αλκιβιάδης καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο. Ο ίδιος, πληροφορούμενος την απόφαση ενώ βρισκόταν στη Σικελία, εγκατέλειψε τον στόλο και αυτοεξορίστηκε. Κατέφυγε τελικά στη Σπάρτη, όπου προσέφερε στρατηγικές συμβουλές στους εχθρούς της Αθήνας, γεγονός που χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως προδοσία.
Το σκάνδαλο όχι μόνο κατέστρεψε προσωρινά την πολιτική του σταδιοδρομία, αλλά και έπληξε την ενότητα και το ηθικό της Αθήνας σε μια κρίσιμη περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου.
Ο Αλκιβιάδης, παρά τις επανειλημμένες επιστροφές του στην πολιτική σκηνή, δεν ξεπέρασε ποτέ εντελώς τη ρετσινιά του ασεβούς.
Διαβάστε επίσης:
Η άγνωστη γεωγραφία του ελληνισμού – Το… παραμύθι για την φτωχή και μικρή… Ελλαδίτσα