Αν χαθούν τα πάντα, εμείς δεν θα αντέξουμε ούτε μέρα. Οι παλιοί το έκαναν κάθε μέρα. Είμαστε πιο έξυπνοι ή πιο χαζοί;

Οι παλιοί άνθρωποι ζούσαν σε έναν κόσμο χωρίς ηλεκτρικό, χωρίς ψυγείο, χωρίς φαρμακεία και βενζινάδικα. Ξυπνούσαν, έφτιαχναν φωτιά με πέτρα και σίδερο, έσφαζαν ζώα, τα μαγείρευαν, έραβαν ρούχα, έκτιζαν καλύβες. Η κάθε τους μέρα ήταν ένας αγώνας για επιβίωση, και τα κατάφερναν με ελάχιστα μέσα, χωρίς τεχνικές οδηγίες, χωρίς βίντεο στο YouTube.

Σήμερα, αν κοπεί το ρεύμα και το ίντερνετ για 48 ώρες, καταρρέει το σύμπαν μας. Δεν ξέρουμε πώς να φυλάξουμε τρόφιμα, πώς να μαγειρέψουμε χωρίς ηλεκτρική κουζίνα, πώς να προσανατολιστούμε χωρίς Google Maps. Αν χαθεί η τεχνολογία, δεν έχουμε ούτε βασικά ένστικτα για να επιβιώσουμε. Ούτε πού είναι ο βορράς, ούτε πώς να πιούμε νερό χωρίς να αρρωστήσουμε.

Οι προπαππούδες μας ήταν ξυπόλητοι αλλά αυτάρκεις. Εμείς έχουμε μεταπτυχιακά και δεν ξέρουμε να αλλάξουμε λάστιχο. Ξέρουμε να στείλουμε email, να κάνουμε meetings, να φτιάχνουμε παρουσιάσεις. Αλλά όχι να ανάψουμε φωτιά χωρίς αναπτήρα. Δεν έχουμε χάσει τη νοημοσύνη μας. Έχουμε χάσει την επιβιωτική γνώση που κάποτε μάθαινες από τα πέντε σου χρόνια.

Ο κόσμος των παλιών βασιζόταν στην πράξη. Έπρεπε να ξέρεις να γιατρεύεις πληγές, να γνέθεις μαλλί, να χτίζεις από πέτρα, να κόβεις ξύλα. Εμείς ζούμε σε έναν κόσμο λογισμικού, σε μια ψηφιακή φυσαλίδα. Όλα γύρω μας είναι έτοιμα. Εμείς απλώς χειριζόμαστε τις μηχανές που τα κάνουν. Δεν παράγουμε τίποτα – πατάμε κουμπιά.

Μπορούσαν να ζήσουν σε δάσος χωρίς τίποτα. Εμείς δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς φορτιστή. Και όταν λέμε «φορτιστή» εννοούμε και για το κινητό και για το φαγητό μας. Οι παλιοί δεν είχαν ποτέ ρεπό, αλλά ήξεραν τι θα κάνουν αν ξυπνούσαν με καταιγίδα, με πείνα ή με λύκους. Εμείς δεν ξέρουμε τι να κάνουμε αν χαθεί το Wi-Fi.

Το παιδί του χωριού ήξερε να ξεχωρίζει ποια μανιτάρια είναι φαρμακερά και πώς να καθαρίσει ένα ψάρι. Το παιδί της πόλης ξέρει να φτιάχνει TikTok. Ο ένας θα επιβίωνε αν τον πετούσες σε ένα βουνό. Ο άλλος θα πέθαινε από αφυδάτωση σε τρεις μέρες, ψάχνοντας πρίζα ανάμεσα στα δέντρα.

Δεν είμαστε χαζοί. Αλλά είμαστε αβοήθητοι. Είμαστε προϊόντα ενός πολιτισμού που μας δίνει τα πάντα έτοιμα. Που μας κάνει έξυπνους στη θεωρία, αλλά αόρατους στην πράξη. Και όσο τα πάντα γύρω μας λειτουργούν, είμαστε μια χαρά. Αν όμως χαθούν τα πάντα, δεν θα αντέξουμε ούτε μέρα. Εκείνοι το έκαναν κάθε μέρα. Ποιος είναι τελικά ο πιο έξυπνος;