Αν δεν είχε μάθει Γερμανικά όταν ήταν μικρή, χιλιάδες Έλληνες θα είχαν χάσει τη ζωή τους

Το όνομα της Μαρίας Δημάδη μπορεί να μη βρίσκεται στα περισσότερα σχολικά βιβλία, όμως η ιστορία της μοιάζει βγαλμένη από κινηματογραφική ταινία κατασκοπείας. Ήταν μια μορφωμένη γυναίκα, κόρη γιατρού, που μεγάλωσε στο Αγρίνιο και μιλούσε άπταιστα γερμανικά. Αυτή η γνώση της γλώσσας έγινε το κλειδί που της επέτρεψε να σώσει εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, Έλληνες από τη βαρβαρότητα των ναζί. Η μοίρα την έφερε στο γερμανικό φρουραρχείο της πόλης της, όπου εργάστηκε ως διερμηνέας. Οι κατακτητές δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι η κομψή, ήρεμη γυναίκα που μετέφραζε τις διαταγές τους ήταν μια από τις πιο τολμηρές κατασκόπους της ελληνικής αντίστασης.

Με προσεκτικές κινήσεις και ατσάλινα νεύρα, η Μαρία Δημάδη αντέγραφε έγγραφα, άκουγε συνομιλίες και προειδοποιούσε τους αντιστασιακούς για επικείμενες εκτελέσεις και μπλόκα. Σε μια εποχή όπου η προδοσία μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικές εκτελέσεις, η πληροφορία ήταν όπλο, και η Δημάδη το χρησιμοποιούσε με απόλυτη ακρίβεια. Οι γερμανοί διοικητές την εμπιστεύονταν, χωρίς να γνωρίζουν ότι κάθε λέξη που έλεγε μπορούσε να αλλάξει την πορεία των επιχειρήσεών τους. Χάρη στις πληροφορίες που διέρρεε, πολλοί αγωνιστές της αντίστασης κατάφεραν να διαφύγουν πριν πέσουν στα χέρια των ναζί, ενώ αποφεύχθηκαν μαζικές σφαγές αμάχων.

Η δράση της, όμως, δεν έμεινε για πάντα κρυφή. Οι Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών, τα διαβόητα Τάγματα Ασφαλείας, την υποψιάστηκαν και την κατέδωσαν. Η σύλληψή της ήταν ζήτημα χρόνου. Στις 31 Αυγούστου 1944, λίγες μόλις εβδομάδες πριν την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα, η Μαρία Δημάδη εκτελέστηκε στο Αγρίνιο. Ήταν 37 ετών. Οι δήμιοί της μπορεί να θεώρησαν ότι σκότωσαν μια απλή διερμηνέα, αλλά στην πραγματικότητα έβαλαν τέλος στη ζωή μιας γυναίκας που είχε καταφέρει να ξεγελάσει τους ναζί και να σώσει αμέτρητες ψυχές.