Ανέβαινε σε ένα βαρέλι και φώναζε διευθύνσεις. Αν δεν εμφανιζόσουν, έκαιγε την επιστολή
Στην Ελλάδα του 19ου αιώνα, η παράδοση των επιστολών γινόταν με τον πιο ασυνήθιστο τρόπο
Το ταχυδρομείο στην Ελλάδα πριν 200 χρόνια ήταν ένας θεσμός σε πρωτόγονη μορφή, σχεδόν αγνώριστος σε σχέση με το σύγχρονο σύστημα διανομής αλληλογραφίας. Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι επιστολές δεν έφταναν κατευθείαν στον παραλήπτη, ούτε υπήρχαν ταχυδρομικά κουτιά ή οργανωμένα δίκτυα διανομής. Η παράδοση των γραμμάτων γινόταν με τρόπο που σήμερα φαίνεται σχεδόν σουρεαλιστικός: ένας ταχυδρόμος ανέβαινε σε ένα βαρέλι και φώναζε τις διευθύνσεις των επιστολών. Αν ο παραλήπτης δεν βρισκόταν εκεί για να την παραλάβει, η επιστολή καταστρεφόταν επιτόπου, συνήθως καίγοντας την.
Η πρώτη επίσημη απόπειρα να οργανωθεί το ελληνικό ταχυδρομείο έγινε στις 24 Σεπτεμβρίου 1828, όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας υπέγραψε ψήφισμα για τη σύσταση του “Γενικού Ταχυδρομείου”. Ωστόσο, η έλλειψη υποδομών και οργανωμένου προσωπικού ανάγκασε τις αρχές να επινοήσουν πρακτικές λύσεις για τη διανομή της αλληλογραφίας. Στην Αθήνα, όπου ακόμα δεν υπήρχαν ταχυδρομικά καταστήματα, ο ταχυδρόμος συγκέντρωνε τον κόσμο σε κεντρικά σημεία και διάβαζε μεγαλόφωνα τα ονόματα και τις διευθύνσεις των επιστολών.
Η διαδικασία αυτή ήταν απόλυτα απαραίτητη, καθώς εκείνη την εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είχαν σταθερές διευθύνσεις. Αν κάποιος δεν εμφανιζόταν για να παραλάβει την επιστολή του, το γράμμα θεωρούνταν άχρηστο και καίγονταν μπροστά στους παριστάμενους, σε μια πρακτική που σήμερα φαντάζει αδιανόητη.
Παρά τις δυσκολίες, το ταχυδρομείο άρχισε να οργανώνεται σταδιακά. Το 1834 υπήρξε συμφωνία με έναν Γάλλο τραπεζίτη για τη διανομή αλληλογραφίας προς τα νησιά, ενώ το 1836 εισήχθησαν οι πρώτες ταχυδρομικές άμαξες για την κάλυψη της διαδρομής Αθήνα-Πειραιάς. Το 1860 καθιερώθηκαν τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα, με τον θεό Ερμή να κοσμεί τις πρώτες σειρές. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, το ελληνικό ταχυδρομείο είχε προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά πρότυπα, αλλά οι πρώτες του μέρες θα μείνουν για πάντα στην ιστορία ως μια περίοδος όπου ένα βαρέλι και μια φωτιά έκριναν τη μοίρα κάθε επιστολής.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
