Από πού βγαίνει η λέξη Πάσχα;

Η λέξη «Πάσχα» έχει αρχαία καταγωγή και κουβαλάει μαζί της αιώνες ιστορίας, εθίμων, πίστης και μετάβασης. Δεν είναι ελληνική λέξη. Προέρχεται από το εβραϊκό “πέσαχ” (פֶּסַח), που σημαίνει «πέρασμα» ή «προσπέρασμα». Αναφέρεται στο πέρασμα του αγγέλου του Θεού πάνω από τα σπίτια των Ισραηλιτών κατά την τελευταία πληγή της Αιγύπτου, όταν πέθαναν τα πρωτότοκα των Αιγυπτίων, αλλά τα σπίτια των Ισραηλιτών σώθηκαν χάρη στο αίμα του αρνιού στις πόρτες τους.

Το εβραϊκό πέσαχ πέρασε στο ελληνιστικό περιβάλλον μέσω της αραμαϊκής λέξης “πασ’ά”, και από εκεί έγινε «Πάσχα» στη μετάφραση των Εβδομήκοντα — δηλαδή στη μεταφρασμένη στα ελληνικά Εβραϊκή Βίβλο. Από τότε, η λέξη χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την εβραϊκή εορτή της Εξόδου, που γινόταν την άνοιξη με θυσία αρνιού και τελετουργικό δείπνο.

Η χριστιανική πίστη υιοθέτησε τη λέξη, αλλά της έδωσε νέο νόημα. Το Πάσχα για τους Χριστιανούς σημαίνει πλέον το «πέρασμα» από τον θάνατο στη ζωή, μέσα από την Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Έτσι, η λέξη που αρχικά συμβόλιζε την απελευθέρωση από την αιγυπτιακή σκλαβιά, απέκτησε μια καινούργια διάσταση: τη νίκη επί του θανάτου.

Υπάρχουν και θεωρίες για ακόμη παλαιότερες ρίζες της λέξης, σε ασσυριακές ή αιγυπτιακές γλώσσες, με έννοιες όπως «πλήγμα», «πραΰνω» ή «ανάμνηση». Ωστόσο, η κυρίαρχη εκδοχή είναι αυτή του πέσαχ ως προσπέρασμα, το οποίο μετεξελίχθηκε σε τελετουργικό και πνευματικό πέρασμα: από τη σκλαβιά στην ελευθερία, από τη λύπη στη χαρά, από τον θάνατο στη ζωή.

Έτσι, κάθε φορά που λες «Καλό Πάσχα», δεν εύχεσαι απλώς «καλές γιορτές». Λες “Καλή Ανάσταση” — σε επίπεδο πίστης, αλλά και εσωτερικά, σαν άνθρωπος που περνάει από το σκοτάδι στο φως. Και όλα αυτά… ξεκίνησαν από μια λέξη.