Χάρισε τα πάντα για να μορφώσει τα φτωχά ελληνόπουλα της Κέρκυρας και της Κύπρου
Δεν άφησε ούτε ένα παιδί πίσω του, αλλά άφησε σχολεία, λύτρα, προίκες και φως. Η ιστορία του Θωμά Φλαγγίνη συγκινεί ακόμα.
Γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1578, σε μια εποχή που η παιδεία για τα ελληνόπουλα ήταν προνόμιο των λίγων. Ο Θωμάς Φλαγγίνης, γιος ενός Κερκυραίου και μιας Κύπριας, δεν έζησε την παιδική του ηλικία μέσα στην άνεση. Μεγάλωσε μέσα στη Βενετική επικράτεια, με δίψα για μάθηση και στόχο να μορφωθεί για να επιστρέψει κάτι πίσω. Τη δίψα αυτή τη μετέτρεψε σε αποστολή ζωής.
Με υποτροφία ενός μοναχού πήγε στη Βενετία, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο και διακρίθηκε ως διδάκτωρ Κανονικού και Αστικού Δικαίου. Ανέβηκε κοινωνικά με σπάνια ταχύτητα, έγινε ρήτορας και πλούτισε ασκώντας τη δικηγορία με τέχνη και ήθος. Όμως, δεν κράτησε τα πλούτη του για τον εαυτό του. Δεν τον ενδιέφερε ούτε η επίδειξη, ούτε η κοινωνική καταξίωση. Δεν του άρεσε η ματαιότητα. Ό,τι απέκτησε, το θεώρησε ευθύνη.
Πριν πεθάνει, έκανε κάτι που τότε έμοιαζε ακατανόητο: άφησε όλη του την περιουσία, 171.715 δουκάτα, για να ιδρυθεί στη Βενετία ένα φροντιστήριο ελληνικών γραμμάτων. Το Ελληνομουσείο Φλαγγίνη. Ήθελε να σπουδάζουν φτωχά παιδιά Ελλήνων Ορθοδόξων, με προτεραιότητα από την Κέρκυρα και την Κύπρο – τους δύο τόπους από τους οποίους προερχόταν το αίμα του.
Προίκισε φτωχές κοπέλες για να μπορέσουν να παντρευτούν, πλήρωσε λύτρα για να εξαγοράσει χριστιανούς από την τουρκική σκλαβιά, στήριξε το ελληνικό νοσοκομείο του Αγίου Γεωργίου, και φρόντισε για κάθε ανάγκη της ελληνικής κοινότητας στη Βενετία. Δεν κράτησε ούτε ίχνος για τον εαυτό του. Ο μοναδικός του απόγονος, η κόρη του Παγώνα, πέθανε άτεκνη. Δεν άφησε τίποτε υλικό πίσω του. Μόνο φως.
Το πιο συγκινητικό απ’ όλα ήταν το επώνυμό του. Αντί για το επώνυμο του πατέρα του, κράτησε αυτό της μητέρας του: Φλαγγίνης. Ίσως γιατί ήθελε να τιμήσει τη ρίζα από την οποία είχε πάρει τη δύναμή του. Ίσως γιατί ήξερε πως στην εποχή του, τα ονόματα των γυναικών σβήνονταν γρήγορα. Ήθελε να μην ξεχαστεί.
Προς το τέλος της ζωής του, αν και Ορθόδοξος, έγινε δομινικανός μοναχός. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα γιατί. Ίσως για να εξασφαλίσει ότι οι δωρεές του δεν θα εμποδίζονταν από τη ρωμαιοκαθολική διοίκηση. Ίσως από τύψεις. Ίσως από ταπείνωση. Αλλά η πράξη του μιλάει πιο δυνατά από οποιοδήποτε μυστήριο.
Ο Θωμάς Φλαγγίνης δεν άφησε πίσω του συγγράμματα. Δεν έγραψε φιλοσοφικά έργα, δεν έμεινε στην ιστορία σαν συγγραφέας ή ηγέτης. Άφησε όμως κάτι που ακόμη και σήμερα συνεχίζει να γεννά πνεύμα: ένα σχολείο για τα παιδιά των φτωχών.