Δεν παντρεύτηκε ποτέ. Ίδρυσε σχολεία, συγκλόνισε το Παρίσι και κατέκτησε την Κωνσταντινούπολη με μια ομιλία

Δεν ήταν απλώς μια δασκάλα. Ήταν ολόκληρη εποχή. Η Καλλιόπη Κεχαγιά γεννήθηκε στην Προύσα το 1839, σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν μιλούσαν, δεν δίδασκαν, δεν αποφάσιζαν. Κι όμως, μέσα από το μυαλό της, τα ελληνικά κορίτσια απέκτησαν τα πρώτα τους σχολεία, οι φυλακισμένοι ανήλικοι απέκτησαν ελπίδα, και οι συντηρητικοί της εποχής… έναν λόγο να ανησυχούν.

Η οικογένειά της είχε ισχυρή θέση στην Προύσα, όμως η Επανάσταση του 1821 και τα αντίποινα των Οθωμανών έριξαν τον πατέρα της από τα αξιώματα. Μετακόμισαν στην Αθήνα όταν εκείνη ήταν μόλις 11 ετών. Φοίτησε πρώτα στη Σχολή Χιλλ, μετά στο Αρσάκειο, κι έπειτα στο Λονδίνο. Τότε ακριβώς ξεκίνησε η προσωπική της επανάσταση: να μορφώσει τις γυναίκες όπως δεν είχε τολμήσει κανείς πριν.

Δίδαξε, διοίκησε, ίδρυσε, οργάνωσε. Από τα παρθεναγωγεία της Αθήνας και του Πειραιά μέχρι το Ζάππειο της Κωνσταντινούπολης, όπου στάθηκε μπροστά σε Τούρκους αξιωματούχους και τους μίλησε στη γλώσσα τους, με τέτοια αυτοπεποίθηση που έγραψαν γι’ αυτήν πως ήταν σαν να στεφανώνεται από την Παλλάδα Αθηνά.

Ήταν όμορφη, πανέξυπνη και ηγετική. Και αυτό ακριβώς ενόχλησε. Την λάτρευαν οι μαθήτριές της και οι συνεργάτες της, αλλά η έλλειψη μετριοφροσύνης, η λάμψη της και η επιλογή της να μη ζει με άντρα έκαναν το Πατριαρχείο και τον Τύπο να την πολεμήσουν σιωπηλά, μέχρι που αναγκάστηκε να παραιτηθεί από το Ζάππειο.

Δεν υποχώρησε. Ταξίδεψε στην Ευρώπη, στην Αμερική, μίλησε σε συνέδρια, γνώρισε την Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, και έγραψε τις εμπειρίες της στην «Ποικίλη Στοά». Με την επιστροφή της, έστησε από το μηδέν το «Πρότυπο Εθνικό Παρθεναγωγείο», αλλά και το πρώτο σωφρονιστήριο ανηλίκων κρατουμένων, το Αβερώφειο.

Ήταν εκείνη που άλλαξε την πορεία των κοριτσιών στην εκπαίδευση, που εισήγαγε τα πρότυπα της Δύσης, που πάλεψε για την κοινωνική ανέλιξη μέσα από τη μόρφωση. Κι όμως, πέθανε άτεκνη και μόνη, φροντίζοντας μέχρι το τέλος τους συγγενείς της. Δεν άφησε παιδιά, αλλά άφησε γενιές.