Έφτιαξε τον κινητήρα που άλλαξε τον κόσμο. Εξαφανίστηκε ένα βράδυ στη θάλασσα και τον βρήκαν μέρες μετά, νεκρό.
Ο εφευρέτης του κινητήρα ντίζελ χάθηκε μυστηριωδώς σε πλοίο. Τα χρέη του, η βαλίτσα και το πτώμα του στη Μάγχη συνθέτουν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της μηχανικής ιστορίας.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1913, ο Ρούντολφ Ντίζελ επιβιβάστηκε στο ατμόπλοιο Dresden με προορισμό την Αγγλία. Είχε μαζί του μια βαλίτσα, χαρτιά, λίγα χρήματα και την αγωνία για τα χρέη του. Το ίδιο βράδυ, αποσύρθηκε στην καμπίνα του ευγενικά, όπως συνήθιζε. Το πρωί, δεν βγήκε ποτέ. Το κρεβάτι του έμεινε άστρωτο. Η νυχτικιά του διπλωμένη. Η καμπίνα του, σιωπηλή.
Γεννημένος το 1858 στο Παρίσι, ο Ρούντολφ Ντίζελ μεγάλωσε ανάμεσα σε αριθμούς, γρανάζια και μηχανικές θεωρίες. Από νωρίς ήθελε να φτιάξει έναν κινητήρα που να μη χρειάζεται ατμό. Στο Μόναχο αρίστευσε στις σπουδές του και το 1892 κατοχύρωσε την πατέντα για τον κινητήρα εσωτερικής καύσης που έμεινε γνωστός ως «ντίζελ».
Ο κινητήρας του είχε υψηλότερη απόδοση από κάθε άλλο εκείνη την εποχή. Κάηκε με λιγότερο καύσιμο, έδινε περισσότερη ενέργεια και ήταν πιο αξιόπιστος. Όμως ο ίδιος δεν ευτύχησε με την εφεύρεσή του. Είχε επενδύσει τα πάντα για την εξέλιξή της. Είχε χρέη. Είχε αντιπάλους. Και δεν είχε σταθερό εισόδημα.
Πριν επιβιβαστεί στο πλοίο, είχε πει στη σύζυγό του ότι θα της γράψει όταν φτάσει. Δεν έγραψε ποτέ. Το σώμα του βρέθηκε αρκετές μέρες μετά να επιπλέει στη Μάγχη. Ταυτοποιήθηκε μόνο από τα ρούχα του. Δεν έγινε ποτέ επίσημη νεκροψία. Η αιτία του θανάτου έμεινε στον αέρα: ατύχημα, αυτοκτονία ή δολοφονία;
Στη βαλίτσα του, που παρέδωσαν αργότερα στη γυναίκα του, υπήρχαν έγγραφα που αποκάλυπταν μεγάλα χρέη και οικονομική κατάρρευση. Μαζί υπήρχαν λίγα χρήματα – αρκετά για να ζήσει εκείνη και τα παιδιά τους για λίγο. Ένας άνθρωπος που ετοιμαζόταν, ίσως, να πει αντίο. Ή ένας άνθρωπος που ήξερε ότι κάποιος άλλος θα φρόντιζε να το πει.
Ο θάνατός του συνέπεσε με έντονη γεωπολιτική κινητικότητα. Ο κινητήρας του ήταν ήδη υπό εξέταση από το βρετανικό ναυτικό. Το πετρέλαιο θα αντικαθιστούσε τον άνθρακα στα πολεμικά πλοία. Κάποιοι θεώρησαν ότι οι ανταγωνιστές του ήθελαν να τον σταματήσουν. Κανείς δεν το απέδειξε.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο άνθρωπος που έδωσε το όνομά του στον κινητήρα που κινεί φορτηγά, πλοία και γεννήτριες σε όλο τον πλανήτη, δεν πρόλαβε να δει την πραγματική του επιτυχία. Και δεν πρόλαβε να εξηγήσει τι έγινε εκείνη τη νύχτα στη θάλασσα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
