Έγραφε με αντρικό όνομα για να την πάρουν στα σοβαρά. Και τελικά μπήκε στην Ακαδημία Αθηνών πρώτη από όλους
Η Άλκης Θρύλος έγραψε σαν άντρας για να ακουστεί. Έγινε η πρώτη Ελληνίδα ακαδημαϊκός, θεμελιώνοντας θεσμούς
Την έλεγαν Ελένη Νεγρεπόντη. Όμως υπέγραφε Άλκης Θρύλος. Γιατί ήξερε ότι σε μια Ελλάδα που οι γυναίκες δεν είχαν ακόμη κατακτήσει ούτε το δικαίωμα να μιλούν ισότιμα, μια γυναίκα με άποψη ήταν πρόβλημα. Και φρόντισε να γίνει πρόβλημα για κάθε σύστημα που ήθελε τη σιωπή της. Ήταν η πρώτη γυναίκα που εκλέχτηκε στην Ακαδημία Αθηνών. Όχι γιατί ήταν γυναίκα. Αλλά γιατί ήταν η καλύτερη.
Γεννήθηκε το 1896 στην Αθήνα, σε ένα σπίτι που είχε μάθει να κουβεντιάζει για πολιτική, οικονομία και πολιτισμό. Ο πατέρας της ήταν υπουργός Οικονομικών, η μητέρα της δημιούργησε σώμα εθελοντριών νοσοκόμων πριν καν ξεκινήσει ο Μεγάλος Πόλεμος. Όμως η Ελένη δεν έμεινε στη σκιά τους. Με μια πένα πιο αιχμηρή από τα ξίφη της εποχής, άρχισε από τα 19 της να γράφει στο «Νουμά» και στην «Ακρόπολη», ασκώντας κριτική με όπλο τη λογική και την καλλιέργειά της.
Έγραψε θεατρικές κριτικές όταν το θέατρο ήταν χώρος αποκλειστικά αντρικός. Μελέτες για τον Παλαμά και τον Σολωμό, δοκίμια για το δημοτικό τραγούδι, ταξιδιωτικές εντυπώσεις από χώρες που οι περισσότερες γυναίκες δεν ήξεραν ούτε στον χάρτη. Δεν δίστασε να μιλήσει για τον φεμινισμό, όταν η λέξη ακουγόταν σαν προσβολή. Και όμως, δεν κραύγαζε. Έγραφε. Και έπειθε.
Ίδρυσε μαζί με άλλους διανοούμενους την Ομάδα των Δώδεκα, για να στηρίξει τη λογοτεχνία με θεσμούς. Πρωτοστάτησε στη δημιουργία της Ταινιοθήκης της Ελλάδος. Βραβεύτηκε για τις ταξιδιωτικές της εντυπώσεις, κάτι που για μια γυναίκα συγγραφέα τότε ήταν σχεδόν ανήκουστο. Και στο τέλος, μπήκε στην Ακαδημία Αθηνών. Μόνη. Πρώτη. Όχι λόγω ποσόστωσης, αλλά γιατί δεν υπήρχε άλλος με τέτοιο έργο.
Δεν ήταν επαναστάτρια με σημαίες. Ήταν επαναστάτρια με λέξεις. Έσπασε τον κανόνα από μέσα. Υπέγραψε σαν άντρας, μίλησε σαν άνθρωπος, έγραψε σαν θρύλος. Άφησε περιουσία στο Ίδρυμα Ουράνη για να προωθήσει τον πολιτισμό και τις νεοελληνικές σπουδές. Και έφυγε το 1971 με το κεφάλι ψηλά. Είχε νικήσει όλους όσοι δεν την πίστεψαν. Επειδή ήταν γυναίκα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
