Ένας από τους 7 σοφούς της Αρχαιότητας είχε πιο σκοτεινή ιστορία απ’ όσο νομίζουμε

Ο Περίανδρος της Κορίνθου συγκαταλέγεται στους Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας, μια ομάδα που επαινέθηκε για τη σοφία, τη σύνεση και την προσφορά της στον πολιτισμό του αρχαίου κόσμου. Μαζί με τον Θαλής, τον Σόλωνα, τον Πιττακό και τους άλλους, το όνομά του διασώθηκε ως σύμβολο ηθικής και σκέψης. Κι όμως, ο βίος του Περίανδρου απέχει πολύ από αυτό που φαντάζεται κανείς όταν ακούει τον όρο “σοφός”.

Ο Περίανδρος γεννήθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. και ήταν γιος του πρώτου τυράννου της Κορίνθου, Κύψελου. Ο πατέρας του είχε καταλάβει την εξουσία από την παλαιά αριστοκρατία των Βακχιαδών, κι ο Περίανδρος συνέχισε τη δυναστεία ως τύραννος, κυβερνώντας με σιδερένια πυγμή. Παρά την αυστηρότητα, η εποχή του χαρακτηρίστηκε από τεράστια άνθηση: η Κόρινθος μετατράπηκε σε οικονομική υπερδύναμη, αναπτύχθηκαν οι τέχνες, η ποίηση και τα μεγάλα δημόσια έργα, όπως η Δίολκος, το πρωτοποριακό σύστημα μεταφοράς πλοίων πάνω στη στεριά.

Η λαμπρότητα όμως αυτή είχε βαρύ τίμημα. Ο Περίανδρος κατηγορήθηκε για σκληρότητα και ακραία βίαιες πράξεις. Σε μια από τις πιο ανατριχιαστικές αφηγήσεις, φέρεται να σκότωσε με τα ίδια του τα χέρια τη σύζυγό του, Μέλισσα, σε μια κρίση οργής. Λέγεται ότι τη χτύπησε θανάσιμα και την έριξε από τις σκάλες, και πως αργότερα ένιωθε τύψεις που έφταναν στα όρια της νεκροφιλίας, όπως υπονοούν μυστηριώδεις φράσεις του Ηρόδοτου.

Ο γιος του, Λυκόφρων, μόλις έμαθε για τον θάνατο της μητέρας του, έφυγε στην Κέρκυρα. Ο Περίανδρος τον παρακάλεσε να επιστρέψει για να τον διαδεχτεί, όμως ο νεαρός αρνήθηκε. Σε μια απεγνωσμένη απόπειρα να πείσει τον γιο του, ο Περίανδρος πρότεινε να παραδώσει ο ίδιος την εξουσία και να αυτοεξοριστεί. Η Κέρκυρα, τρομοκρατημένη στη σκέψη πως ο αιμοσταγής τύραννος θα πατούσε το πόδι του στο νησί, σκότωσε τον Λυκόφρονα για να αποτρέψει αυτή την εξέλιξη.

Η αντίδραση του Περίανδρου ήταν ανείπωτη: διέταξε να συγκεντρωθούν 300 παιδιά των αριστοκρατικών οικογενειών της Κέρκυρας και να σταλούν στη Λυδία για να ευνουχιστούν. Το πλοίο που τα μετέφερε προσάραξε στη Σάμο, κι εκεί οι νέοι ελευθερώθηκαν, γλιτώνοντας την τραγική μοίρα τους.

Κι όμως, παρά τα εγκλήματα, ο Περίανδρος έμεινε στη μνήμη πολλών ως πρότυπο διακυβέρνησης. Η αυλή του ήταν γεμάτη ποιητές, τεχνίτες και διανοούμενους. Ο ίδιος έγραψε ένα ποίημα 2.000 στίχων με τίτλο Υποθήκες στον ανθρώπινο βίο. Προστάτευσε τη χειροτεχνία, τις τέχνες και επέβαλε νόμους για περιορισμό της σπατάλης και της αλαζονείας των πλουσίων.

Η ιστορία δυσκολεύτηκε να τον κατατάξει. Άλλοι ιστορικοί είπαν πως ίσως υπήρχαν δύο διαφορετικοί Περίανδροι, ένας τύραννος και ένας σοφός. Άλλοι πίστεψαν πως η σοφία και η βιαιότητα δεν είναι ασυμβίβαστες έννοιες. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης, παρά την αυταρχικότητά του, τον αναγνώρισε ως έναν από τους Σοφούς. Ο Πλάτων όμως διαφώνησε. Κι έτσι, ο Περίανδρος έμεινε στο όριο: ένας άνθρωπος που σμίλευσε την πόλη του και διέλυσε την ίδια του την οικογένεια· που έκτισε ναούς και έστειλε παιδιά για ευνουχισμό· που αγαπήθηκε και μισήθηκε, και τελικά μπήκε στους Σοφούς όχι για τη ζωή του, αλλά ίσως… παρά τη ζωή του.