Ερχονται μηδενικοί δασμοί στα ηλεκτρικά κινεζικά αυτοκίνητα που εισάγονται στην Ευρώπη μετά τους δασμούς του Τραμπ;

Η πιθανότητα μηδενικών δασμών στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κινεζικής κατασκευής που εισάγονται στην Ευρώπη, ως απόρροια των δασμών του Τραμπ, φαίνεται να κερδίζει έδαφος, αν και η κατάσταση παραμένει ρευστή και εξαρτάται από τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ και Κίνας. Ας το αναλύσουμε βήμα-βήμα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την ανάληψη της προεδρίας του το 2025, έχει επιβάλει σκληρούς δασμούς σε εισαγωγές από την ΕΕ την Κίνα και άλλες χώρες, με στόχο την ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας. Ειδικά για τα αυτοκίνητα, από τις 3 Απριλίου 2025, έχει επιβληθεί δασμός 25% σε οχήματα που δεν κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, ενώ για τα κινεζικά προϊόντα ο μέσος δασμός έχει φτάσει το 145%.

Αυτή η πολιτική έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη για πιθανή «πλημμυρίδα» κινεζικών προϊόντων, καθώς οι κινεζικές εταιρείες, αντιμετωπίζοντας κλειστές πόρτες στις ΗΠΑ, στρέφονται προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Η ΕΕ είχε ήδη επιβάλει δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα από τον Οκτώβριο του 2024, με ποσοστά που κυμαίνονται από 17% έως 35%, ως αντίμετρο στις επιδοτήσεις που δίνει η κινεζική κυβέρνηση στις εταιρείες της, οι οποίες θεωρούνται ότι στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Οι δασμοί αυτοί αποσκοπούσαν στην προστασία της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, η οποία απασχολεί εκατομμύρια εργαζομένους και κινδυνεύει από την ταχεία διείσδυση των κινεζικών οχημάτων (από 3,9% της αγοράς το 2020 σε 25% το 2023). Ωστόσο, οι δασμοί αυτοί προκάλεσαν αντιδράσεις από την Κίνα, η οποία επέβαλε αντίποινα, όπως δασμούς 30,6% έως 39% σε ευρωπαϊκά μπράντι ενώ εξετάζει περαιτέρω μέτρα σε προϊόντα όπως χοιρινό και βενζινοκίνητα οχήματα.

Η πίεση από τους δασμούς του Τραμπ έχει οδηγήσει την ΕΕ να επανεξετάσει τη στάση της απέναντι στην Κίνα. Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, στις 10 Απριλίου 2025, η ΕΕ και η Κίνα συμφώνησαν να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την κατάργηση των δασμών της ΕΕ στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα.
Κινεζικές πηγές αναφέρουν ότι υπάρχει σχέδιο για συμπαραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων σε ευρωπαϊκό έδαφος, με σημαντικές επενδύσεις και από τις δύο πλευρές. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια εναλλακτική στρατηγική που θα αντιμετωπίσει την εμπορική επιθετικότητα των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα θα εξασφαλίσει την πρόσβαση των ευρωπαϊκών καταναλωτών σε φθηνότερα ηλεκτρικά οχήματα.

Ο Μάρος Σέφκοβιτς, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να είναι εξίσου αποτελεσματική με τους υπάρχοντες δασμούς, υπονοώντας ότι η ΕΕ δεν θα δεχτεί μια λύση που να θέτει σε κίνδυνο τη βιομηχανία της. Ωστόσο, η πίεση για φθηνότερα ηλεκτρικά οχήματα, σε συνδυασμό με την ανάγκη αποτροπής ενός ευρύτερου εμπορικού πολέμου, μπορεί να οδηγήσει σε μηδενικούς δασμούς, εφόσον η Κίνα δεσμευτεί να παράγει σημαντικό μέρος των οχημάτων της στην Ευρώπη, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές.

Παρά την αισιοδοξία, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Η ΕΕ ανησυχεί ότι η Κίνα μπορεί να «πλημμυρίσει» την ευρωπαϊκή αγορά με φθηνά προϊόντα, όπως έγινε παλαιότερα με τους ηλιακούς συλλέκτες, εξαφανίζοντας τους ευρωπαϊκούς παραγωγούς. Επιπλέον, η Κίνα δεν έχει δείξει διάθεση να αλλάξει το εξαγωγικό της μοντέλο, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες εντάσεις. Από την άλλη, η ΕΕ δεν είναι ενιαία: χώρες όπως η Γαλλία πιέζουν για σκληρότερα μέτρα, ενώ άλλες, όπως η Γερμανία, που εξαρτάται από τις εξαγωγές αυτοκινήτων, προτιμούν αποκλιμάκωση.

Επιπλέον, η στρατηγική της Κίνας να ανοίγει εργοστάσια στην Ευρώπη (π.χ. η Chery στη Βαρκελώνη ή η BYD στην Ουγγαρία) μπορεί να μετριάσει την ανάγκη για δασμούς, αλλά η ΕΕ επιμένει ότι η παραγωγή πρέπει να προσθέτει σημαντική αξία εντός της Ένωσης για να εξαιρεθεί από δασμούς. Αν η Κίνα συνεχίσει να στέλνει «knock-down kits» (συναρμολογούμενα εξαρτήματα) αντί για ουσιαστική παραγωγή, η ΕΕ μπορεί να διατηρήσει ή και να αυξήσει τους δασμούς.

Πόσο θα έπεφτε σε ευρώ η τιμή τους με μηδενικούς δασμούς;

Για παράδειγμα, το μοντέλο BYD Seal U Comfort πωλείται στην Κίνα για 21.769 ευρώ, αλλά στην Ευρώπη για 41.990 ευρώ, δηλαδή με περιθώριο κέρδους που επιτρέπει ευελιξία.

Αν οι δασμοί μηδενιστούν, η τιμή των οχημάτων θα μειωθεί κατά το ποσοστό του συνολικού δασμού που επιβαρύνει την αρχική τιμή. Το BYD Seal U Comfort από τα 41.990 ευρώ (με δασμούς 27%), χωρίς δασμούς θα έπεφτε στα 33.063 ευρώ, δηλαδή θα είχε μείωση τιμής στα 8.927 ευρώ.