Έστελναν ανθρώπους σε ζωολογικούς κήπους στην Ευρώπη. Ο τελευταίος πέθανε το 1974

Δεν ήταν σκλάβοι. Δεν ήταν εγκληματίες. Ήταν απλώς διαφορετικοί. Οι Σελνάμ, ένας αυτόχθονος λαός της Παταγονίας, έζησαν για χιλιάδες χρόνια στις απομονωμένες περιοχές της νοτίου Χιλής και Αργεντινής. Κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες, δυνατοί και ψηλοί, επιβίωναν στα παγωμένα τοπία χωρίς κανένα εξωτερικό στήριγμα. Μέχρι που τους είδε η Ευρώπη.

Το 1889, το κράτος της Χιλής επέτρεψε την αποστολή 11 Σελνάμ στην Ευρώπη. Όχι για να τους γνωρίσουν. Αλλά για να τους εκθέσουν. Όπως εκθέτεις μια τίγρη ή έναν ουρακοτάγκο. Ζυγίστηκαν, μετρήθηκαν, φωτογραφήθηκαν. Και έπειτα μπήκαν στα κλουβιά. Έξι με οκτώ φορές την ημέρα, τους έβγαζαν μπροστά στο κοινό σαν αξιοθέατο. Κανείς δεν καταλάβαινε τη γλώσσα τους. Κανείς δεν νοιαζόταν να τη μάθει.

Κάποιοι πέθαναν καθ’ οδόν. Οι συνθήκες μεταφοράς ήταν φρικτές. Όσοι επέζησαν, έζησαν σαν εκθέματα. Οι θεατές τους έδειχναν με το δάχτυλο, γελούσαν, έκαναν γκριμάτσες. Δεν ήξεραν ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν πολιτισμό, τελετές, ιστορίες και τραγούδια. Είχαν οικογένειες που δεν θα ξανάβλεπαν ποτέ.

Το φαινόμενο συνεχίστηκε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Την ίδια ώρα, στην πατρίδα τους, οι Σελνάμ κυνηγιούνταν επειδή δεν αναγνώριζαν την έννοια της «ιδιοκτησίας». Κυνηγούσαν πρόβατα όπως πριν κυνηγούσαν γουανάκο. Οι Ευρωπαίοι εποικιστές τους θεώρησαν κλέφτες. Έστειλαν κυνηγούς κεφαλών. Οι αποδείξεις πληρώνονταν σε κομμένα αυτιά.

Το 1919 είχαν απομείνει 297. Το 1945 ήταν μόλις 25. Το 1974, πέθανε η Άνχελα Λουίγκ. Ήταν η τελευταία Σελνάμ. Μαζί της χάθηκε μια γλώσσα, ένας λαός, ένας κόσμος που έζησε χωρίς να πληγώσει τη γη του.

Ο πολιτισμός που τη σκότωσε, πλήρωσε εισιτήριο για να τη δει πίσω από τα κάγκελα