Έστησε έκθεση με πρόωρα μωρά σε θερμοκοιτίδες για να τα σώσει όταν όλοι τα θεωρούσαν καταδικασμένα
Ο Martin Couney δεν είχε πτυχίο ιατρικής, αλλά έσωσε χιλιάδες μωρά, στήνοντας έκθεση με θερμοκοιτίδες που πλήρωναν οι επισκέπτες — όχι οι γονείς.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η επιστήμη έδειχνε την πλάτη στα πρόωρα νεογέννητα. Οι περισσότεροι γιατροί τα θεωρούσαν καταδικασμένα. «Αδύναμα», «άχρηστα», «ατελή». Η ευγονική είχε γίνει μόδα, και τα βρέφη που γεννιόντουσαν πριν την ώρα τους δεν άξιζαν τον κόπο και το κόστος να σωθούν.
Κι όμως, ένας άντρας που δεν είχε καν πτυχίο ιατρικής έκανε κάτι που οι ειδικοί δεν τόλμησαν ποτέ. Ο Martin Couney, γερμανοεβραίος μετανάστης, έστησε ένα εκθεσιακό περίπτερο στο Coney Island. Μέσα σε αυτό δεν έβαλε ούτε τέρατα, ούτε παλιάτσους, ούτε ακροβάτες. Έβαλε μωρά. Πρόωρα μωρά. Σε θερμοκοιτίδες.
Το κοινό πλήρωνε εισιτήριο για να τα δει. Από πίσω, νοσοκόμες με άψογες στολές και λευκά γάντια φρόντιζαν τα βρέφη. Ο Couney με το κοστούμι και το τσιγκελωτό μουστάκι του έδινε συνεντεύξεις σαν να ήταν επιστήμονας. Κανείς δεν ήξερε ότι δεν είχε καν δίπλωμα ιατρικής. Κι όμως, έκανε ό,τι δεν έκαναν τα νοσοκομεία.
Η ιδέα γεννήθηκε το 1896 στο Παρίσι, όταν είδε πρώτη φορά θερμοκοιτίδες να παρουσιάζονται σε έκθεση. Ένα χρόνο μετά, έστησε το δικό του “εκθετήριο” για πρόωρα μωρά στην Έκθεση του Βερολίνου. Μετά στη Νέα Υόρκη. Στο Coney Island έγινε μόνιμος. Εκεί, από το 1903 μέχρι το 1943, πέρασαν 7.500 πρόωρα βρέφη από τις θερμοκοιτίδες του.
Το εντυπωσιακό; Δεν ζήτησε ποτέ χρήματα από τους γονείς. Η είσοδος των επισκεπτών πλήρωνε τους μισθούς, τα μηχανήματα και την περίθαλψη. Όσοι χλεύαζαν το θέαμα, δεν ήξεραν πως τα ποσοστά επιβίωσης στα μωρά του Couney ήταν καλύτερα απ’ ό,τι στα νοσοκομεία.
Σιγά σιγά, η κοινή γνώμη άρχισε να αλλάζει. Η εικόνα ενός πρόωρου μωρού μέσα σε μια γυάλινη καμπίνα έγινε σύμβολο ελπίδας, όχι ντροπής. Παιδιά που σήμερα είναι 90 ετών, λένε πως χρωστούν τη ζωή τους σε αυτό το “περίπτερο” που όλοι κορόιδευαν.
Όταν έκλεισε το 1943, οι νοσοκομειακές θερμοκοιτίδες είχαν πλέον υιοθετηθεί από σχεδόν όλα τα μεγάλα ιδρύματα στις ΗΠΑ. Κι αυτό χάρη σε έναν άνθρωπο που δεν ήταν καν γιατρός. Απλώς πίστεψε πως κάθε ζωή άξιζε τη μάχη.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
