Γιατί δεν έγιναν ποτέ τα εναέρια τρένα στην Αθήνα; Οι προτάσεις που ξεκίνησαν από τον Καραμανλή το 1970

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Αθήνα βρισκόταν σε μια κρίσιμη καμπή. Η ταχεία αστικοποίηση και η εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού είχαν οδηγήσει σε έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα. Οι δρόμοι της πόλης ήταν κορεσμένοι από οχήματα, και η ανάγκη για ένα σύγχρονο και αποδοτικό σύστημα μαζικής μεταφοράς ήταν επιτακτική. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή πρότεινε μια φιλόδοξη λύση: την κατασκευή ενός εναέριου σιδηροδρόμου που θα διέσχιζε την πόλη, προσφέροντας γρήγορη και αξιόπιστη μετακίνηση στους Αθηναίους.​

Το όραμα αυτό δεν ήταν πρωτόγνωρο σε παγκόσμιο επίπεδο. Πόλεις όπως το Βούπερταλ στη Γερμανία είχαν ήδη εφαρμόσει με επιτυχία παρόμοια συστήματα, με το περίφημο “Schwebebahn” να λειτουργεί από το 1901, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση στις επίγειες μεταφορές. Η ιδέα ενός εναέριου τρένου στην Αθήνα υποσχόταν να ανακουφίσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, αξιοποιώντας τον εναέριο χώρο πάνω από τις υπάρχουσες οδικές αρτηρίες.​

Παρά τις υψηλές προσδοκίες, το σχέδιο αντιμετώπισε πολλαπλά εμπόδια. Οι τεχνικές προκλήσεις ήταν σημαντικές, καθώς η κατασκευή ενός τέτοιου συστήματος απαιτούσε εκτεταμένες υποδομές και προσαρμογές στον ήδη πυκνοδομημένο αστικό ιστό. Οι οικονομικοί περιορισμοί της εποχής καθιστούσαν δύσκολη τη χρηματοδότηση ενός τόσο δαπανηρού έργου. Επιπλέον, υπήρχαν ανησυχίες για την αισθητική αλλοίωση του ιστορικού τοπίου της πόλης, με τις εναέριες ράγες να θεωρούνται από πολλούς ως παρεμβάσεις που θα υποβάθμιζαν την εικόνα της Αθήνας.​

Η ιδέα του εναέριου τρένου επανήλθε στο προσκήνιο στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ο δήμαρχος Αθηναίων Αντώνης Τρίτσης πρότεινε την αναβίωση του τραμ ως λύση στα συγκοινωνιακά προβλήματα της πόλης. Παρόλο που η πρόταση αυτή δεν αφορούσε εναέριο σιδηρόδρομο, έδειξε την αναγνώριση της ανάγκης για εναλλακτικά μέσα μεταφοράς. Ωστόσο, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε σύντομα από την Πολιτεία, και η ιδέα του τραμ υλοποιήθηκε τελικά μόνο ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, με περιορισμένη έκταση.​

Παράλληλα, υπήρχαν και άλλες προτάσεις για την ανάπτυξη των μέσων σταθερής τροχιάς στην Αθήνα. Το 1985, η κυβέρνηση Παπανδρέου επανέφερε τα σχέδια για την κατασκευή μετρό, εντάσσοντάς τα στο νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας. Το σχέδιο περιλάμβανε τις γραμμές που είχε προτείνει η γαλλική εταιρεία SOFRETU, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου δικτύου υπόγειου σιδηροδρόμου. Αν και το έργο προχώρησε με αργούς ρυθμούς, αποτέλεσε τη βάση για το σημερινό μετρό της Αθήνας.​

Σήμερα, η Αθήνα συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις στον τομέα των μεταφορών. Η ανάγκη για αναβάθμιση και επέκταση των μέσων μαζικής μεταφοράς παραμένει επίκαιρη, με συζητήσεις για νέες γραμμές μετρό, επέκταση του τραμ και βελτίωση των υφιστάμενων υποδομών. Η ιστορία των εναέριων τρένων στην Αθήνα αποτελεί υπενθύμιση των φιλόδοξων οραμάτων που διαμορφώνουν την εξέλιξη της πόλης και των προκλήσεων που συνοδεύουν την υλοποίησή τους.