Γιατί η αναβάθμιση της Fitch στην Ελλάδα είναι πολιτικό μήνυμα – Δεν πληρoί καμία προϋπόθεση η Αθήνα

Η αναβάθμιση της Ελλάδας σε BBB από τον Fitch παρουσιάστηκε ως φυσική συνέχεια της ελληνικής δημοσιονομικής πορείας όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η χώρα δεν πληροί τα κλασικά στάνταρ που συνοδεύουν έναν τέτοιο βαθμό και η αντίφαση αυτή οδηγεί σε μια ανάγνωση που ξεφεύγει από την οικονομία. Η κίνηση του οίκου έχει καθαρά πολιτική διάσταση και συνδέεται με τη στρατηγική της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο και στο ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε κρίσιμο κόμβο συμφερόντων για τις ΗΠΑ. Από την Αλεξανδρούπολη μέχρι τη Σούδα η αμερικανική παρουσία έχει ενισχυθεί με τρόπο που υπογραμμίζει τις ανάγκες του ΝΑΤΟ μετά τον πόλεμο της Ουκρανίας. Σε αυτό το πλαίσιο η σταθερότητα ενός συμμάχου αποκτά μεγαλύτερη αξία από τα στενά οικονομικά δεδομένα. Η αναβάθμιση λειτουργεί ως επιβεβαίωση εμπιστοσύνης προς μια χώρα που ευθυγραμμίζεται σταθερά με τα αμερικανικά συμφέροντα σε μια περίοδο όπου η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή μεταβάλλεται συνεχώς.

Ο Fitch δεν αγνοεί τους δημοσιονομικούς κινδύνους αλλά επιλέγει να δώσει προτεραιότητα στη γεωπολιτική σταθερότητα. Η Ελλάδα εμφανίζεται στις αγορές ως πυλώνας προβλεψιμότητας την ώρα που η Τουρκία κινείται σε μεταβατικό πεδίο και η Ευρώπη αναζητά κοινό βηματισμό σε ζητήματα ενέργειας και ασφάλειας. Η αναβάθμιση είναι δικλείδα στήριξης που στέλνει μήνυμα τόσο εντός της αγοράς όσο και εντός του συστήματος συμμαχιών.

Το ζήτημα δεν είναι αν το BBB αντανακλά τους αριθμούς αλλά ποια στρατηγική επιλογή υπηρετεί.

Οι χώρες που κινούνται στη βαθμίδα BBB εμφανίζουν ένα σχετικά καθαρό οικονομικό προφίλ. Το δημόσιο χρέος τους διατηρείται κοντά στο 60% του ΑΕΠ το δημοσιονομικό έλλειμμα κυμαίνεται μεταξύ 1% και 2% ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μένει γύρω στο 0% με μικρές αποκλίσεις έως 0,5%. Ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στο 2% με 3% και η ανεργία συνήθως κινείται στο 5% με 10% δείχνοντας οικονομίες που μπορούν να αντέξουν σε περιόδους πίεσης. Τα τραπεζικά συστήματα κρατούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο 3% με 5% και το δεκαετές επιτόκιο δανεισμού σπάνια ξεπερνά το 4%.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε διαφορετική πραγματικότητα. Το χρέος παραμένει κοντά στο 160% του ΑΕΠ με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών πάνω από 7% του ΑΕΠ στοιχείο που δείχνει μόνιμη εξάρτηση από εισαγωγές και αδύναμη εξαγωγική βάση. Το επιτόκιο του ομολόγου δεκαετίας κινείται γύρω στο 4% με 4,2% επίπεδο υψηλό για μια χώρα με τόσο μεγάλο χρέος ενώ η ανάπτυξη δεν στηρίζεται σε διαρθρωτικές μεταβολές. Οι τράπεζες έχουν μειώσει τα κόκκινα δάνεια λογιστικά όμως η πραγματική απορρόφησή τους από την οικονομία παραμένει αργή.