Γιατί οι Έλληνες ναυτικοί στα νησιά του Αιγαίου έβαζαν κρασί στα αυτιά τους;

Φαντάσου μια νύχτα στο Αιγαίο, τον 17ο αιώνα, με το αλμυρό αεράκι να χτυπά τα πρόσωπα των ναυτικών από την Ύδρα και τη Χίο. Οι άνθρωποι αυτοί, σκληραγωγημένοι από τη θάλασσα και την Οθωμανική σκιά, κουβαλούν ένα μυστικό που δεν θα βρεις στα βιβλία των μεγάλων πολέμων. Πριν αρπάξουν τα κουπιά ή σκαρφαλώσουν στα κατάρτια, κάποιοι έπαιρναν μια μικρή κανάτα κόκκινου κρασιού, όχι για να πιουν, αλλά για να στάξουν μερικές σταγόνες στα αυτιά τους. Ήταν η δική τους παράξενη θεραπεία, μια συνήθεια που πίστευαν ότι κρατούσε μακριά τη ναυτία και τις αρρώστιες του αφτιού, σαν ένα μαγικό φίλτρο από σταφύλια.

Η ζωή στη θάλασσα δεν συγχωρούσε αδυναμίες. Το νερό έμπαινε παντού, ο άνεμος φυσούσε αλμύρα στα πρόσωπά τους, και τα αυτιά τους, ανοιχτά στους ήχους των κυμάτων, γίνονταν στόχος μολύνσεων. Το κρασί, με το οινόπνευσμά του, θεωρούνταν καθαριστικό, ένας τρόπος να διώξουν το κακό που φώλιαζε μέσα τους μετά από μέρες πάνω σε υγρά καταστρώματα. Οι νησιώτες ναυτικοί έλεγαν ότι η ζεστασιά του κρασιού ηρεμούσε το κεφάλι, ίσως και την ισορροπία τους, όταν η θάλασσα γύριζε τον κόσμο ανάποδα.

Κάποιοι ξένοι που ταξίδεψαν μαζί τους, σαν τον Γάλλο Pierre Augustin Guys, είδαν αυτή την παράξενη τελετουργία και την κατέγραψαν με απορία. Οι ναυτικοί δεν είχαν γιατρούς ούτε φάρμακα· είχαν μόνο το κρασί τους, που το κουβαλούσαν σε βαρέλια για να πιουν και να ζεσταθούν. Όμως, αυτή η συνήθεια είχε και κινδύνους—το κρασί μπορούσε να ερεθίσει αντί να θεραπεύσει, και η πίστη τους ίσως να ξεπερνούσε την αλήθεια. Ακόμα κι έτσι, από γενιά σε γενιά, η πρακτική κράτησε, ένα μυστικό της θάλασσας που ψιθυριζόταν ανάμεσα στα κύματα.