Γιατί όταν είσαι στα Αναφιώτικα στην Πλάκα είναι σα να βρίσκεσαι σε νησί

Στην καρδιά της Αθήνας, κάτω από την Ακρόπολη, βρίσκεται μια γειτονιά που μοιάζει να έχει ξεφύγει από τον χρόνο. Τα Αναφιώτικα, με τα λευκά σπιτάκια, τα στενά δρομάκια και την κυκλαδίτικη αισθητική, μοιάζουν σαν να έχουν βγει από ένα νησί. Και πράγματι, έχουν μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με την Ανάφη, το μικρό νησί των Κυκλάδων από το οποίο πήραν και το όνομά τους.

Στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν η Αθήνα άρχισε να μεταμορφώνεται στη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, υπήρχε τεράστια ανάγκη για οικοδόμους. Οι καλύτεροι χτίστες εκείνης της εποχής ήταν οι μάστορες από την Ανάφη, ένα νησί που είχε παράδοση στην πέτρα και την κατασκευή κτιρίων. Έτσι, πολλοί Αναφιώτες μετανάστευσαν στην Αθήνα, αναλαμβάνοντας την κατασκευή των ανακτόρων του Όθωνα και πολλών άλλων δημόσιων κτιρίων.

Χρειάζονταν όμως και ένα μέρος να μείνουν. Χρησιμοποιώντας τις γνώσεις τους, άρχισαν να χτίζουν σπίτια στην πλαγιά της Ακρόπολης, σε έναν χώρο που τότε ήταν ακατοίκητος. Η τεχνική τους και η αισθητική τους ήταν αυτή που γνώριζαν καλά: λευκοί τοίχοι, μικρά παράθυρα, πλακόστρωτα στενά, όλα θυμίζανε τα κυκλαδίτικα χωριά. Έτσι, δημιουργήθηκε σταδιακά η γειτονιά των Αναφιώτικων, ένα κομμάτι της Ανάφης στην καρδιά της Αθήνας.

Για χρόνια, οι κάτοικοι της γειτονιάς ζούσαν σχεδόν απομονωμένοι, σαν να μην είχαν φύγει ποτέ από το νησί τους. Τα Αναφιώτικα, ωστόσο, πέρασαν πολλές αλλαγές. Κατά τον 20ό αιώνα, αρκετά σπίτια κατεδαφίστηκαν λόγω αρχαιολογικών ανασκαφών, ενώ σήμερα μόνο λίγα διατηρούνται, κατοικημένα κυρίως από παλιές οικογένειες και καλλιτέχνες που εκτιμούν τη μοναδική αυτή ατμόσφαιρα.

Αν κάποιος περπατήσει σήμερα στα Αναφιώτικα, θα νιώσει σαν να ταξιδεύει ξαφνικά στις Κυκλάδες. Η σχέση με την Ανάφη δεν είναι απλώς ονομαστική. Είναι η απόδειξη ότι οι άνθρωποι φέρνουν μαζί τους την πατρίδα τους, ακόμα και όταν βρίσκονται μακριά.