Γιατί το αβγό θεωρείται μη χορτοφαγικό ενώ δε θα γίνει ποτέ κοτοπουλάκι;

Το αυγό είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο τρόφιμο στις διατροφικές ταυτότητες του κόσμου. Άλλοι το θεωρούν απόλυτα χορτοφαγικό. Άλλοι το κατατάσσουν δίπλα στο κρέας. Κάποιοι το αποφεύγουν φανατικά για λόγους ηθικής, ενώ άλλοι δεν βλέπουν τίποτα «ζωικό» σε αυτό. Και κάπου εκεί γεννιέται η ερώτηση: τελικά, είναι το αυγό χορτοφαγικό ή όχι;

Βιολογικά, το αυγό είναι το προϊόν μιας φυσικής διαδικασίας της κότας. Αν δεν έχει υπάρξει γονιμοποίηση από κόκορα, τότε το αυγό είναι απολύτως άγονο. Δεν περιέχει έμβρυο, δεν έχει σχηματιστεί ζωή, δεν υπάρχει καρδιά, εγκέφαλος ή σπονδυλική στήλη. Είναι απλώς ένα αυγό — μια πρωτεΐνη που η κότα αποβάλλει από τον οργανισμό της όπως κάθε ωάριο.

Όμως σε πολλές θρησκευτικές και πολιτισμικές παραδόσεις, ειδικά στην Ινδία και σε ορισμένες Ορθόδοξες νηστείες, το αυγό αντιμετωπίζεται σαν «μη καθαρή τροφή». Όχι επειδή σκοτώθηκε κάποιο ζώο, αλλά επειδή προέρχεται από ζώο. Θεωρείται μέρος της αναπαραγωγικής διαδικασίας και άρα «φορτισμένο» με τη δυνατότητα της ζωής, έστω και αν δεν έχει υπάρξει γονιμοποίηση.

Αυτή η διάκριση δεν έχει βάση στη βιολογία, αλλά στην αντίληψη περί καθαρότητας και ζωής. Για πολλούς, το αυγό κουβαλά έναν συμβολισμό: ότι «θα μπορούσε να είχε γίνει ζωή». Όμως αυτό ισχύει μόνο για τα γονιμοποιημένα αυγά — τα οποία δεν καταναλώνονται εμπορικά. Τα αυγά του εμπορίου προέρχονται από κότες που ζουν χωρίς καμία επαφή με κόκορα.

Δεν υπάρχει κανένα κοτοπουλάκι πίσω από κάθε αυγό. Δεν υπάρχει κύτταρο που θα εξελισσόταν σε ον. Είναι τροφή, όχι πλάσμα. Παρ’ όλα αυτά, το αυγό δεν απέφυγε τη σύγχυση. Ειδικά σε χώρες όπως η Ινδία, όπου οι «egg vegetarians» είναι ξεχωριστή κατηγορία, και η κοινωνική καταδίκη μπορεί να αφορά και την κατανάλωση αυγών.

Στον χριστιανισμό, το αυγό θεωρείται απολαυστική τροφή και εξαιρείται από τις νηστείες, όχι επειδή προκαλεί θάνατο, αλλά επειδή συμβολίζει την αναπαραγωγή, το σώμα, την υλική ευχαρίστηση. Έτσι, έχει αποκτήσει μια θέση ανάμεσα στα ζωικά προϊόντα, παρόλο που δεν έχει καμία βιολογική βία.

Το μόνο «ηθικό» ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά τις συνθήκες στις οποίες ζουν οι κότες που γεννούν αυγά. Σε φάρμες βιομηχανικής εκτροφής, οι συνθήκες είναι συχνά απάνθρωπες. Αλλά αυτό δεν αλλάζει τη φύση του αυγού. Το αυγό δεν είναι κρέας. Δεν είναι αίμα. Δεν είναι θάνατος. Είναι μια βιολογική αποβολή, παρόμοια με το γάλα.

Η αντίληψη ότι «κάθε αυγό είναι ένα κοτοπουλάκι που πέθανε» είναι επιστημονικά ανακριβής. Αντιθέτως, είναι ένα τρόφιμο που δεν θα γινόταν ποτέ ζωή. Η διαφορά δεν είναι στη χημική του σύσταση — είναι στο βλέμμα αυτού που το τρώει. Και τελικά, εκεί κρίνονται όλα. Όχι στην κότα. Στον άνθρωπο.