Η αποστολή αυτοκτονίας που στέρησε από τον Χίτλερ την ατομική βόμβα

Στην παγωμένη Νορβηγία του 1943, έντεκα άντρες της αντίστασης γλιστρούν μέσα στη νύχτα. Πίσω τους αφήνουν σιωπή, μπροστά τους υπάρχει μόνο το φως του στόχου: το εργοστάσιο Vemork, το μοναδικό στην Ευρώπη που παρήγαγε βαρέο ύδωρ — το απαραίτητο συστατικό για τη ναζιστική βόμβα. Αν αποτύχουν, ο Χίτλερ ίσως αποκτήσει την ατομική δύναμη πριν από τους Συμμάχους. Αν πετύχουν, ίσως κανείς ποτέ δεν μάθει τα ονόματά τους.

Η ναζιστική Γερμανία είχε επενδύσει στην πυρηνική έρευνα με στόχο την κατασκευή ενός αντιδραστήρα και, στη συνέχεια, πυρηνικών όπλων. Το βαρέο ύδωρ, μια μορφή νερού εμπλουτισμένη με δευτέριο, ήταν ζωτικής σημασίας για αυτή την τεχνολογία. Το μοναδικό μέρος όπου μπορούσαν να το αποκτήσουν σε μεγάλες ποσότητες ήταν το εργοστάσιο στο Vemork, που βρισκόταν βαθιά στα βουνά της κατεχόμενης Νορβηγίας.

Οι Βρετανοί, γνωρίζοντας τη σημασία του εργοστασίου, εκπαίδευσαν μια μικρή ομάδα Νορβηγών σε απόλυτη μυστικότητα. Η επιχείρηση Gunnerside, όπως την ονόμασαν, δεν ήταν απλώς μια αποστολή δολιοφθοράς. Ήταν μια αποστολή αυτοκτονίας. Οι άνδρες θα έπεφταν με αλεξίπτωτα σε αφιλόξενα τοπία, θα διέσχιζαν παγωμένα οροπέδια χωρίς βοήθεια, και θα έπρεπε να πλησιάσουν αόρατοι ένα εργοστάσιο που φυλασσόταν από δεκάδες Γερμανούς στρατιώτες.

Τα κατάφεραν. Μέσα σε λίγα λεπτά, τοποθέτησαν εκρηκτικά στα πιο κρίσιμα σημεία της εγκατάστασης και εξαφανίστηκαν στο χιόνι πριν προλάβει να φτάσει ενίσχυση. Η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική. Το πρόγραμμα βαρέος ύδατος διαλύθηκε. Οι Ναζί επιχείρησαν να μεταφέρουν ό,τι απέμεινε στη Γερμανία με φέρι, αλλά οι Σύμμαχοι βύθισαν το πλοίο στον πυθμένα της λίμνης Tinnsjå.

Χάρη σε αυτή την επιχείρηση, η Γερμανία έχασε την ευκαιρία να αναπτύξει πυρηνικό όπλο πριν το τέλος του πολέμου. Πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι αν το εργοστάσιο στο Vemork δεν είχε καταστραφεί, ο Χίτλερ θα μπορούσε να είχε αποκτήσει την ατομική βόμβα πριν από τις ΗΠΑ — και η Ιστορία θα είχε γραφτεί αλλιώς.

Οι άνδρες της Gunnerside γύρισαν σπίτι τους σχεδόν άγνωστοι. Δεν υπήρχαν τιμές, ούτε παρελάσεις. Μόνο παγωμένα ίχνη στο χιόνι, και ένα κομμάτι Ιστορίας που σώθηκε από το χέρι τους, με δυναμίτη, σιωπή και απόλυτη αφοσίωση.