Η μέρα που ο κόσμος είδε για πρώτη φορά χειρουργείο χωρίς πόνο. Και έμεινε άφωνος.
Ένας σωλήνας, λίγο αιθέρας και μια τομή χωρίς κραυγή. Η μέρα που γεννήθηκε η αναισθησία, με τον κόσμο να παρακολουθεί με ανοιχτό στόμα.
Ήταν Οκτώβρης του 1846 όταν ένας νεαρός οδοντίατρος με το όνομα William Thomas Morton μπήκε σιωπηλά σε ένα δωμάτιο που έμελλε να γραφτεί στην ιστορία της ιατρικής. Στο τραπέζι, ένας ασθενής περίμενε. Γύρω του, δεκάδες γιατροί είχαν καθίσει για να παρακολουθήσουν. Όχι μόνοι τους — μαζί με τις αμφιβολίες τους.
Ο Morton πλησίασε χωρίς φόβο, αλλά με εκείνη την αγωνία του ανθρώπου που ξέρει ότι αν αποτύχει, θα τον θυμούνται μόνο σαν απατεώνα. Έδωσε σήμα στον βοηθό του. Ένα γυάλινο σκεύος, γεμάτο με ένα άγνωστο διαυγές υγρό, πλησίασε το στόμα του ασθενή. Ένας σωλήνας μπήκε απαλά στα χείλη του. Ο ασθενής εισέπνευσε.
Οι γιατροί παρακολουθούσαν σιωπηλοί. Το υγρό —αιθέρας— απλωνόταν σαν αόρατη κουρτίνα στη συνείδηση του ανθρώπου που ήταν ξαπλωμένος στο τραπέζι. Ο Morton πλησίασε. Σήκωσε το νυστέρι. Το έβαλε στο δέρμα. Και έκοψε.
Κανένας ήχος.
Ούτε μια κραυγή. Ούτε ένα «άου». Ούτε ένα σφίξιμο στο πρόσωπο του ασθενή. Μόνο η σιωπή. Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, μια τομή στο δέρμα δεν συνοδεύτηκε από ουρλιαχτά.
Οι γιατροί ανασηκώθηκαν. Κάποιοι σηκώθηκαν όρθιοι, άθελά τους. Ο Morton συνέχισε, ψύχραιμος. Το χειρουργείο ολοκληρώθηκε χωρίς κραυγές, χωρίς λιποθυμίες, χωρίς να χρειαστεί να δέσουν τον ασθενή. Όλα όσα μέχρι τότε έκαναν τα χειρουργεία σκηνές φρίκης, ξαφνικά έμοιαζαν… περιττά.
Εκείνη τη μέρα γεννήθηκε η αναισθησία. Μέχρι τότε, κάθε επέμβαση ήταν βασανιστήριο. Το πριόνισμα άκρων, οι εξαρθρώσεις, οι όγκοι — όλα γίνονταν με τον ασθενή σε πλήρη συνείδηση, φωνάζοντας από πόνο, κρατημένος κάτω από βοηθούς. Ο φόβος του χειρουργείου ήταν μεγαλύτερος από τον φόβο του θανάτου.
Ο William T. Morton δεν ήταν διάσημος. Δεν ήταν καθηγητής. Δεν ήταν χειρουργός. Ήταν οδοντίατρος. Και όμως, αυτός ήταν που άλλαξε το μέλλον της ιατρικής. Όταν τελείωσε το χειρουργείο, ο κόσμος είχε αλλάξει. Η φράση που έμεινε, ειπωμένη από τον χειρουργό του περιστατικού, John Warren, ήταν απλή:
“Κυρίες και κύριοι, αυτό δεν είναι απάτη.”
Ήταν η αρχή ενός νέου κόσμου. Ενός κόσμου χωρίς πόνο στα χειρουργεία. Και για μια φορά, η σιωπή ήταν πιο δυνατή από τις κραυγές.