Η πείνα των Τούρκων ήταν εργαλείο πολέμου, ήθελε να τους καταστρέφουν τις τροφές και τις ζωοτροφές

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης δεν ήταν απλώς ένας ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης. Ήταν ένας άνθρωπος που καταλάβαινε σε βάθος την έννοια της στρατηγικής, σε μια εποχή που πολλοί από τους συμπολεμιστές του λειτουργούσαν με παρόρμηση ή με βάση την τιμή. Αντίθετα, ο Γέρος του Μοριά σκεφτόταν σαν στρατηγός που είχε πλήρη εικόνα του πολέμου: της διάρκειάς του, των πόρων, της ψυχολογίας του εχθρού. Αυτό αποδεικνύεται καθαρά από τις εντολές που έδινε, όχι μόνο για μάχες, αλλά και για την καταστροφή των τουρκικών αποθηκών τροφίμων και ζωοτροφών. Ήξερε πως το στομάχι κερδίζει ή χάνει πολέμους.

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Τριπολιτσάς το 1821, ο Κολοκοτρώνης διέταξε να καίγονται οι σιτοποθήκες, να κόβονται οι δρόμοι ανεφοδιασμού, να καταστρέφονται τα λιβάδια και οι αποθήκες με ζωοτροφές των Οθωμανών. Αυτό δεν ήταν απλώς πράξη μίσους ή εκδίκησης. Ήταν ένας ψυχρός, στρατηγικός υπολογισμός: αν ο αντίπαλος δεν μπορεί να ταΐσει τους στρατιώτες και τα άλογά του, τότε χάνει τη δυνατότητα να πολεμήσει. Ο Κολοκοτρώνης γνώριζε τη σημασία του ανεφοδιασμού και φρόντιζε να αποδυναμώσει τον εχθρό εκ των έσω, πριν καν πέσει μία τουφεκιά.

Ο τρόπος που χειρίστηκε την πολιορκία της Τριπολιτσάς δείχνει καθαρά πόσο μπροστά ήταν στη σκέψη του. Δεν ενδιαφερόταν μόνο για το ένδοξο χτύπημα, αλλά για την τελική νίκη. Στις αφηγήσεις του, επαναλαμβάνει συχνά ότι ο στρατός πρέπει να έχει ψωμί, αλεύρι και άλογα, αλλιώς δεν μπορεί να σταθεί. Η πείνα ήταν για τον Κολοκοτρώνη εργαλείο πολέμου. Δεν ήταν κάτι που έπρεπε απλώς να υπομείνουν οι Έλληνες, αλλά και να προκαλέσουν στους εχθρούς τους. Καμία μάχη δεν χρειαζόταν να δοθεί, αν ο εχθρός είχε ήδη λυγίσει από μέσα.

Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης καταλάβαινε ότι δεν υπήρχε ομοιογένεια στους Έλληνες οπλαρχηγούς. Πολλοί ήταν γενναίοι, αλλά δεν είχαν την ικανότητα να βλέπουν τη συνολική εικόνα του πολέμου. Ο Κολοκοτρώνης είχε μάθει την τέχνη του πολέμου από τους Βρετανούς όταν υπηρέτησε στο αγγλικό στράτευμα στη Ζάκυνθο. Είχε δει από κοντά τι σημαίνει οργανωμένος πόλεμος, ανεφοδιασμός, στρατηγικός αποκλεισμός. Και αυτά τα δίδαξε στους άντρες του. Ήθελε να τους μάθει να σκέφτονται όχι σαν απλοί μαχητές, αλλά σαν στρατιώτες οργανωμένου στρατού.

Ο αποκλεισμός των δρόμων, η καταστροφή των αποθηκών, η στόχευση των ζωτικών σημείων του εχθρού ήταν για τον Κολοκοτρώνη αυτονόητες κινήσεις. Επέμενε στην έννοια της πειθαρχίας, και γι’ αυτό πολλές φορές συγκρούστηκε με άλλους οπλαρχηγούς που έδιναν προτεραιότητα στη λεηλασία ή στην προσωπική τους δόξα. Ο Κολοκοτρώνης δεν ήθελε να πολεμήσει απλώς για την τιμή ή την εκδίκηση. Ήθελε να νικήσει, να κερδίσει τον πόλεμο, να χτίσει ένα κράτος.

Η ιδέα του να στερήσεις τον εχθρό από τα βασικά μέσα επιβίωσης είναι σήμερα μια από τις πιο κλασικές αρχές του στρατιωτικού δόγματος. Ο Κολοκοτρώνης το είχε εφαρμόσει στην πράξη, χωρίς να το έχει διαβάσει σε κάποιο σύγγραμμα. Ήταν ένστικτο, εμπειρία και γνώση του εδάφους. Ήξερε τα περάσματα, τα βουνά, τα μονοπάτια, ήξερε πού περνούσαν τα κοπάδια και πού βρίσκονταν οι αποθήκες με το κριθάρι. Και τα χτυπούσε αλύπητα.

Το σχέδιό του αποδείχθηκε αποτελεσματικό. Η Τριπολιτσά απομονώθηκε, πείνασε και τελικά παραδόθηκε. Οι Τούρκοι, αποδυναμωμένοι, δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τη θέση τους. Όταν πια οι Έλληνες μπήκαν στην πόλη, δεν βρήκαν έναν στρατό έτοιμο να αντισταθεί, αλλά ένα πληγωμένο σώμα, πεινασμένο και απελπισμένο. Ήταν μια νίκη που δεν κατακτήθηκε μόνο με σπαθιά και ντουφεκιές, αλλά με την τέχνη του πολέμου όπως την ήξερε ο Κολοκοτρώνης.

Το να καταστρέφει κανείς τις τροφές και τις ζωοτροφές του εχθρού δεν ήταν μια πράξη απλώς σκληρότητας. Ήταν η επιτομή της στρατηγικής σκέψης, και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν ίσως ο μόνος στην εποχή του που μπορούσε να την εφαρμόσει με τέτοια ακρίβεια και επίγνωση. Γι’ αυτό και δεν ήταν απλώς οπλαρχηγός. Ήταν στρατηγός με όραμα και μυαλό – και αυτό έκανε τη διαφορά.