MUST READ

Είχαν ο Σωκράτης, ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας τα δόντια τους;

Ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης άλλαξαν τον κόσμο—αλλά τα δόντια τους; Μια ματιά στην οδοντική τους ζωή αποκαλύπτει έναν κόσμο μαστίχας και φθορών.
Είχαν ο Σωκράτης, ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας τα δόντια τους;

Περπατάς στους σκονισμένους δρόμους της αρχαίας Αθήνας, ο ήλιος καίει, και μπροστά σου στέκονται τρεις γίγαντες της σκέψης: ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης. Τους φαντάζεσαι με λευκές χιτώνες, σοβαρά πρόσωπα και βαθιά λόγια—αλλά τα δόντια τους; Πώς ήταν η οδοντοστοιχία αυτών των αντρών που άλλαξαν τον κόσμο; Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπήρχαν οδοντίατροι με αστραφτερά εργαλεία. Αν ο Σωκράτης, που πέθανε στα 70 το 399 π.Χ., είχε πονόδοντο, δεν θα έβρισκε εύκολα λύση. Οι δίαιτες της εποχής, γεμάτες ψωμί, ελιές και κρασί, άφηναν τα δόντια εκτεθειμένα σε φθορές, ειδικά χωρίς βούρτσες ή pastes όπως τις ξέρουμε σήμερα.

Ο Πλάτωνας, που έζησε μέχρι τα 80 γύρω στο 347 π.Χ., ίσως να είχε καλύτερη τύχη. Οι πλούσιοι Αθηναίοι, σαν αυτόν, είχαν πρόσβαση σε μαστίχα από τη Χίο—μια ρητίνη που μασούσαν για να καθαρίσουν τα δόντια και να φρεσκάρουν την αναπνοή τους. Ήταν το μυστικό όπλο των αρχαίων, σαν φυσικό τσιγκό, και οι γιατροί της εποχής το συνιστούσαν για υγιεινά ούλα. Όμως, ακόμα κι έτσι, τα γηρατειά πιθανότατα του στέρησαν μερικά δόντια—τα οστά που βρίσκουν οι αρχαιολόγοι δείχνουν ότι η οδοντική φθορά ήταν συνηθισμένη μετά τα 40, ακόμα και στους ελίτ.

Ο Αριστοτέλης, που πέθανε στα 62 το 322 π.Χ., είχε ταξιδέψει πολύ και έγραφε για τα πάντα, από ζώα μέχρι φιλοσοφία. Αλλά για τα δόντια του; Οι ερευνητές λένε ότι οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν μερικές φορές κλαδιά ή πανιά για να τρίψουν τα δόντια τους, αλλά δεν υπήρχε τίποτα σαν σύγχρονη οδοντιατρική. Αν είχε χαλασμένα δόντια, ίσως τα έβγαζαν με αμβλύ εργαλεία—μια επώδυνη σκέψη για έναν άνθρωπο που μάλλον προτιμούσε να σκέφτεται παρά να grimaces από πόνο. Η ζωή τους, γεμάτη σοφία, μάλλον έκρυβε και μερικά κενά χαμόγελα.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Must Read: Δείτε πόσο θα φτάσει η βενζίνη στην Ελλάδα αν πάει το βαρέλι το πετρέλαιο 200 δολαρια λόγω Ιράν

Δείτε πόσο θα φτάσει η βενζίνη στην Ελλάδα αν πάει το βαρέλι το πετρέλαιο 200 δολαρια λόγω Ιράν

Με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αύξηση της τιμής του βαρελιού ακόμα και στα 200 δολάρια το βαρέλι (ακραίο σενάριο) η τιμή βενζίνης στην Ελλάδα θα εκτοξευτεί.

Must Read
Must Read: Το ερωτικό τρίγωνο της Ιταλίδας κόμισσας με δύο Έλληνες ληστές που κατέληξε σε μακελειό

Το ερωτικό τρίγωνο της Ιταλίδας κόμισσας με δύο Έλληνες ληστές που κατέληξε σε μακελειό

Μια «Ιταλίδα κόμισσα» ζητά προστασία από ληστές για να φτάσει στους Δελφούς, κι ο θρύλος τη θέλει να ανάβει ζήλια μέσα στη συμμορία. Το βέβαιο τέλος είναι η αιματηρή συμπλοκή στο Ζεμενό στις 12 Ιουλίου 1856.

Must Read
Must Read: Πώς οι κάρτες Pokémon έγιναν πιο πολύτιμες από τον χρυσό και τώρα τις κυνηγούν συμμορίες κλεφτών

Πώς οι κάρτες Pokémon έγιναν πιο πολύτιμες από τον χρυσό και τώρα τις κυνηγούν συμμορίες κλεφτών

Στη Βρετανία αυξάνονται οι διαρρήξεις με στόχο συλλογές Pokémon, όχι κοσμήματα. Οι κάρτες έγιναν «εύκολο χρήμα» λόγω νοσταλγίας, σπανιότητας και πιστοποίησης, με γρήγορη μεταπώληση.

Must Read
Must Read: Ο άνθρωπος που το επίθετό του έγινε η πιο συνηθισμένη λέξη για βιβλίο μαγειρικής στην Ελλάδα

Ο άνθρωπος που το επίθετό του έγινε η πιο συνηθισμένη λέξη για βιβλίο μαγειρικής στην Ελλάδα

Ένα επίθετο που πέρασε στη γλώσσα ως αντικείμενο: «φέρε τον τσελεμεντέ». Η πορεία του Νικόλαου Τσελεμεντέ, η μέθοδος, οι εκδόσεις και η κόντρα που τον κράτησε ζωντανό.

Must Read
Must Read: Αλλαγή ώρας : Όταν ο Benjamin Franklin πρότεινε να ξυπάμε νωρίτερα

Αλλαγή ώρας : Όταν ο Benjamin Franklin πρότεινε να ξυπάμε νωρίτερα

Το 1784 ο Benjamin Franklin έγραψε μια σατιρική πρόταση για να αξιοποιούμε το πρωινό φως—όχι για να αλλάξουν τα ρολόγια. Η θερινή ώρα ήρθε αργότερα, με άλλους ανθρώπους και κυρίως με τον πόλεμο και την ενέργεια.

Must Read
Must Read: Ο Κέκροπας και ο μύθος που έκανε την Αθήνα πόλη της ελιάς

Ο Κέκροπας και ο μύθος που έκανε την Αθήνα πόλη της ελιάς

Ο Κέκροπας, αυτόχθονας και διφυής βασιλιάς, στέκεται ως μάρτυρας στη διαμάχη Αθηνάς–Ποσειδώνα και δένει τον μύθο με την ταυτότητα της πόλης. Από την Κεκροπία ως το Κεκρόπιο, γίνεται σύμβολο κανόνων και συνέχειας.

Must Read
Must Read: Έστειλε με τα μάτια του σε κώδικα Μορς το μήνυμα για τα βασανιστήρια στο Βιετνάμ

Έστειλε με τα μάτια του σε κώδικα Μορς το μήνυμα για τα βασανιστήρια στο Βιετνάμ

Σε μια τηλεοπτική «συνέντευξη» στο Βόρειο Βιετνάμ, ο Jeremiah Denton ανοιγόκλεισε τα μάτια του σε ρυθμό Μορς και έστειλε τη λέξη «TORTURE». Το μήνυμα έγινε ένδειξη για όσα περνούσαν οι

Must Read
Must Read: Τα πανάκριβα φαγητά που κάποτε ήταν το φαγητο του απλού λαου και των φτωχών

Τα πανάκριβα φαγητά που κάποτε ήταν το φαγητο του απλού λαου και των φτωχών

Αστακός, στρείδια, χαβιάρι, πίτσα και άλλα φαγητά που ξεκίνησαν ως λαϊκές λύσεις ανάγκης και κατέληξαν σύμβολα πολυτέλειας και υψηλής γαστρονομίας.

Must Read
Must Read: Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων: Πως ξεκίνησε ο κρατικός οργανισμός που κρατά χρήματα, εγγυήσεις και αποζημιώσεις για το Δημόσιο και τους πολίτες

Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων: Πως ξεκίνησε ο κρατικός οργανισμός που κρατά χρήματα, εγγυήσεις και αποζημιώσεις για το Δημόσιο και τους πολίτες

Η ιστορία του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων από το 1839 μέχρι σήμερα, ο ρόλος του σε αποζημιώσεις, εγγυήσεις, απαλλοτριώσεις και η συμβολή του στη χρηματοδότηση έργων και δήμων.

Must Read