Ο ηγεμόνας της Ηπείρου που έδωσε τον γιο του όμηρο για να τη σώσει

Στην Άρτα των αρχών του 15ου αιώνα η εξουσία έμοιαζε με λεπτό γυαλί. Ο Κάρολος Β΄ Τόκκος πήρε στα χέρια του ένα κράτος φτιαγμένο από νησιά και ενδοχώρα με τα Ιωάννινα την Άρτα τον Αμβρακικό την Ακαρνανία και τη Λευκάδα να δένουν ένα σύνολο εύθραυστο. Κληρονόμος του λατινικού οίκου των Τόκκων είχε απέναντί του όχι μόνο τους Οθωμανούς αλλά και τους ίδιους τους συγγενείς του που διεκδικούσαν μερίδιο στην τύχη του δεσποτάτου.

Οι νόθοι γιοι του Καρόλου Α΄ σήκωσαν κεφάλι και ζήτησαν στήριξη. Η διαμάχη δεν ήταν μια οικογενειακή παρεξήγηση ήταν ρήγμα που έσπρωξε μια ολόκληρη περιοχή σε κρίση. Μέσα σε αυτό το σκηνικό ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος προσπάθησε να μεσολαβήσει αλλά η κατάσταση ξέφυγε πριν ακουστεί η λογική.

Ο Γεώργιος Σφραντζής στάλθηκε ως απεσταλμένος για να σώσει ό,τι σωζόταν. Στον δρόμο προς τα Επτάνησα αιχμαλωτίστηκε από Καταλανούς μισθοφόρους και οδηγήθηκε στα δυτικά λιμάνια μέχρι να εξαγοραστεί η ελευθερία του. Η διπλωματία κόπηκε απότομα και το μήνυμα έμεινε στη μέση ενώ οι εσωτερικοί αντίπαλοι του Τόκκου ζητούσαν λύση με ξένο σπαθί.

Ο Σουλτάνος Μουράτ Β΄ μπήκε στο κάδρο με στρατό του Ρούμελη και τον Σινάν πασά να στήνει στρατόπεδο έξω από τα Ιωάννινα. Δεν ακούστηκαν πολεμικές σάλπιγγες αλλά ψίθυροι και παζάρια. Η πόλη παρέδωσε τα κλειδιά στις 9 Οκτωβρίου 1430 με αντάλλαγμα προνόμια για τους προκρίτους και ασφάλεια για τους κατοίκους. Η παλιά πρωτεύουσα της Ηπείρου πέρασε ειρηνικά σε άλλη κυριαρχία και αυτό πόνεσε περισσότερο από μια ήττα στο πεδίο.

Στα Ζαγοροχώρια γεννήθηκε μια ιδιαίτερη συμφωνία. Με ένα καθεστώς αυτονομίας και διοίκησης δικής τους τα χωριά κέρδισαν χρόνο και ανάσα. Η Ήπειρος άλλαζε χωρίς να χάνεται ολότελα και αυτό εξηγεί γιατί η μετάβαση δεν έσβησε κάθε παλιό ίχνος από τον χάρτη.

Ο Κάρολος Β΄ Τόκκος Έχασε τα Ιωάννινα περιορίστηκε στην Άρτα και τα παράλια πλήρωνε ετήσιο φόρο και προσπάθησε να κρατήσει ενωμένο ό,τι απέμεινε από το δεσποτάτο. Ο ίδιος στήριξε την εξουσία του σε ένα μείγμα υποταγής και διαχείρισης ισορροπιών ανάμεσα σε Οθωμανούς Βενετούς και τοπικές φατρίες.

Εκεί φτάνουμε στη σκηνή που σημάδεψε την εποχή. Ο ηγεμόνας της Ηπείρου δίνει τον γιο του ως όμηρο για να σταθεροποιήσει τη συνθήκη και να διασώσει το κράτος του. Σε κόσμους όπου η υπόσχεση δεν αρκούσε ο όμηρος ήταν η πιο σκληρή εγγύηση. Η απόφαση δεν γράφτηκε ως ηρωισμός αλλά ως πράξη ανάγκης ενός άρχοντα που έβλεπε τα όρια του κόσμου του να στενεύουν.

Η καθημερινότητα δεν σταμάτησε. Ο Κάρολος ξαναοργάνωσε εκκλησιαστικά τη ζώνη Κεφαλληνίας Ζακύνθου και Στροφάδων για να περιορίσει τριβές ανάμεσα σε ορθοδόξους και λατίνους υπηκόους και να αποκαταστήσει μια ισορροπία που έλειπε. Στον ίδιο χρόνο αναζήτησε στήριξη στη Βενετία και τιμήθηκε με τίτλους όμως οι τίτλοι δεν αρκούσαν για να ξανακερδηθούν τα χαμένα εδάφη.

Η σύγκρουση με το μέλλον δεν άφησε περιθώρια. Οι Οθωμανοί ενίσχυσαν τον έλεγχο τους στην ενδοχώρα και στα παράλια και η λατινική ηγεμονία στην Ήπειρο μετατράπηκε σε υποτελή κρατίδια που ζούσαν από τη διαχείριση φόρων και θαλάσσιων περασμάτων. Η δυναστεία των Τόκκων κράτησε τα νησιά και την Άρτα όσο άντεχε και πέρασε στα αχαρτογράφητα νερά της εξορίας μόλις το κύμα έγινε οριστικό.

Ο Κάρολος Β΄ πέθανε στην Ιταλία το 1448. Τον διαδέχθηκε ο Λεονάρδος Γ΄ που έζησε την τελική πίεση μέχρι την οριστική πτώση στα τέλη του 15ου αιώνα. Όμως η εικόνα που μένει είναι εκείνη της σιωπηλής παράδοσης ενός παιδιού ως εγγύηση. Η Ήπειρος έμεινε ελληνική στη μνήμη και στη γλώσσα των ανθρώπων ενώ οι σημαίες άλλαζαν και ξανά αλλάζαν στους πύργους της.

Διαβάστε ακόμα

Δεν ήθελε τίποτα λιγότερο από την απελευθέρωση της Ηπείρου. Τον έγδαραν ζωντανό και τον γύρισαν σαν σκιάχτρο μέσα στην πόλη.