Είμαστε οι μόνοι στον κόσμο που τις λέμε σαγιονάρες, γιατί τις λέμε σαγιονάρες;

Καλοκαίρι, ήλιος, παραλία και… σαγιονάρες. Οι Έλληνες τις αποκαλούν έτσι, αλλά αν πεις τη λέξη “σαγιονάρα” σε κάποιον ξένο, πιθανότατα θα σε κοιτάξει με απορία. Σχεδόν σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, οι σαγιονάρες έχουν διαφορετικές ονομασίες: flip-flops στα αγγλικά, tongs στα γαλλικά, chanclas στα ισπανικά, infradito στα ιταλικά. Όμως, στην Ελλάδα, η λέξη “σαγιονάρα” κυριαρχεί. Από πού, όμως, προήλθε αυτή η ονομασία;

Η απάντηση κρύβεται στην Ιαπωνία. Η λέξη “σαγιονάρα” προέρχεται από το “sayonara” (さようなら), που στα ιαπωνικά σημαίνει “αντίο”. Πώς όμως ένα υπόδημα κατέληξε να έχει όνομα που σημαίνει “αντίο”; Η επικρατέστερη θεωρία σχετίζεται με τη δεκαετία του 1950, όταν οι ιαπωνικές zōri, οι παραδοσιακές ιαπωνικές σαγιονάρες, έγιναν μόδα στη Δύση. Στην Ελλάδα, η δημοτικότητα των ιαπωνικών σανδαλιών συνδυάστηκε με την επιτυχία της αμερικανικής ταινίας “Sayonara” (1957), με τον Μάρλον Μπράντο. Η ταινία έκανε γνωστή τη λέξη “sayonara” σε όλο τον κόσμο, και οι Έλληνες, που εκείνη την εποχή έβλεπαν τα νέα πλαστικά σανδάλια να κατακλύζουν την αγορά, τα συνέδεσαν με την ιαπωνική αυτή φράση.

Έτσι, οι zōri έγιναν “σαγιονάρες” στην Ελλάδα, και η ονομασία παρέμεινε. Το παράδοξο είναι ότι η λέξη αυτή δεν χρησιμοποιείται σε καμία άλλη χώρα για να περιγράψει το συγκεκριμένο υπόδημα. Ενώ οι περισσότερες γλώσσες το αποκαλούν με βάση τον ήχο που κάνει όταν περπατάς (flip-flop) ή την κατασκευή του (tongs, chanclas), η Ελλάδα είναι η μόνη που κράτησε την ιαπωνική επιρροή, κάνοντας τη λέξη “σαγιονάρα” μία από τις πιο ασυνήθιστες ετυμολογικές ιστορίες της καθημερινότητας μας.