Ήταν Έλληνας, δούλευε για τους Οθωμανούς και ανακάλυψε κάτι που άλλαξε την ιστορία της Μέσης Ανατολής
Έσκαβε για τους Οθωμανούς, αλλά έφερε στο φως τη χαμένη πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας. Ο Θεόδωρος Μακρίδης έγραψε Ιστορία, χωρίς κανείς να το μάθει στην ώρα του.
Τον έλεγαν Θεόδωρο Μακρίδη, αλλά στην Πόλη τον φώναζαν «Μακρίδη Μπέη». Ήταν Ρωμιός, γεννημένος το 1872 στην Κωνσταντινούπολη, και εργάστηκε για 38 χρόνια στο Αυτοκρατορικό Μουσείο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ξεκίνησε ως γραμματέας και κατέληξε υποδιευθυντής, διευθύνοντας ανασκαφές στα βάθη της Ανατολής, στα ίδια μέρη που σήμερα οι αρχαιολόγοι θεωρούν το λίκνο του Χεττιτικού πολιτισμού.
Το 1906, σε ένα χωριό κοντά στην Άγκυρα, ο Μακρίδης άνοιξε μαζί με τον Χούγκο Βίνκλερ ένα αρχαίο ανάκτορο. Κάτω από τα θεμέλια βρήκαν κάτι που δεν περίμενε κανείς: δέκα χιλιάδες πήλινες πινακίδες γραμμένες σε σφηνοειδή γραφή. Ήταν το βασιλικό αρχείο μιας χαμένης αυτοκρατορίας της Εποχής του Χαλκού. Μιλούσε για πόλεις, θεούς, πολέμους και διπλωματία. Μιλούσε για τους Χετταίους.
Η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, θαμμένη για αιώνες, ήρθε ξανά στο φως. Εδώ έγιναν οι πρώτες διεθνείς συμφωνίες. Εδώ αποκαλύφθηκε ένας κόσμος που είχε εξαφανιστεί από την Ιστορία, και που η ανακάλυψή του ξαναχάραξε τον χάρτη της αρχαίας Μέσης Ανατολής. Ο Μακρίδης βρισκόταν στην καρδιά αυτής της αποκάλυψης. Μετείχε σε όλες τις μεγάλες αποστολές της εποχής: στη Σιδώνα, στο Μπάαλμπεκ, στην Έφεσο, στην Κλάρο, στη Θεσσαλονίκη.
Σκάβοντας στη Λητή, βρήκε έναν καμαροσκέπαστο μακεδονικό τάφο που σήμερα φέρει το όνομά του: «Μακεδονικός Τάφος Μακρίδη Μπέη». Μετέφερε τον άμβωνα μιας κολοσσιαίας παλαιοχριστιανικής βασιλικής από τη Θεσσαλονίκη στο Μουσείο της Πόλης. Τον κατηγόρησαν ότι δεν προστάτευσε επαρκώς τα ευρήματα. Τον τίμησαν για την ικανότητά του να συνεννοείται με γαιοκτήμονες και εργάτες στα πιο απομακρυσμένα σημεία της Οθωμανικής επικράτειας.
Το 1931 ανέλαβε τη διεύθυνση του Μουσείου Μπενάκη. Όμως, ποτέ δεν εγκατέλειψε την Πόλη. Εκεί πέθανε το 1940. Πίσω του άφησε άρθρα σε όλες τις μεγάλες αρχαιολογικές επιθεωρήσεις της Ευρώπης και ένα έργο που άλλαξε τον τρόπο που βλέπουμε την Ιστορία της Ανατολής. Δεν ήταν καθηγητής, δεν ήταν πολιτικός. Ήταν απλώς ένας Έλληνας που έσκαβε — και βρήκε την καρδιά μιας χαμένης αυτοκρατορίας.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
