Ήταν η δασκάλα της Κάλλας. Κι όμως, την έθαψαν χωρίς όνομα, χωρίς μνήμα, χωρίς κανείς να το ξέρει.

Γεννήθηκε στην Αραγωνία, τραγούδησε με τον Καρούζο, έγινε θρύλος στη Σκάλα του Μιλάνου. Κι όμως, πέθανε μόνη, θαμμένη χωρίς όνομα, χωρίς τάφο, χωρίς τιμή. Την έλεγαν Ελβίρα ντε Ιδάλγο και η Μαρία Κάλλας έλεγε πως χωρίς αυτήν, δεν θα υπήρχε. Κι όμως, η Ελλάδα, η Ιταλία και η ίδια της η πατρίδα την ξέχασαν.

Σε ηλικία μόλις 16 ετών, η Ελβίρα έκανε ντεμπούτο στη Νάπολη, στον «Κουρέα της Σεβίλλης». Από εκεί, η καριέρα της εκτοξεύτηκε. Τραγούδησε σε Παρίσι, Μιλάνο, Αγία Πετρούπολη, Μπουένος Άιρες, Σικάγο και φυσικά στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης. Στο πλευρό της, ονόματα όπως ο Καρούζο, ο Τζίλι και ο Σαλιάπιν. Ήταν η εποχή που η φωνή της έφτανε ως τις τελευταίες σειρές, και μαζί της το bel canto.

Το 1933 ήρθε στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, δίδαξε στο Ωδείο Αθηνών, και λίγο αργότερα έγινε σύμβουλος στη νεοσύστατη Εθνική Λυρική Σκηνή. Εκείνη την εποχή, ένα δεκαεπτάχρονο κορίτσι με βαριά φωνή και μεγάλη φιλοδοξία πέρασε το κατώφλι της. Τη λέγανε Μαρία Κάλλας. Η Ιδάλγο την πήρε κάτω από τη φτερούγα της και δεν της έμαθε απλώς νότες, αλλά έκφραση, ανάσα και ψυχή.

Η Κάλλας δεν την ξέχασε ποτέ. Τη χαρακτήρισε ως «την τελευταία που κατείχε πραγματικά το bel canto», ενώ της απέδωσε όλη την εκπαίδευσή της στη φωνητική τέχνη. Και όμως, όσο η Κάλλας γινόταν παγκόσμιο σύμβολο, η δασκάλα της ξεθώριαζε. Το 1948 η Ιδάλγο μετακόμισε στην Άγκυρα, όπου συνέχισε να διδάσκει. Μετά… σιωπή.

Πέθανε στο Μιλάνο στις 21 Ιανουαρίου 1980. Δεν υπήρξε επίσημο μνημόσυνο. Δεν υπήρξε κρατική τιμή. Την έθαψαν σε ανώνυμο τάφο, χωρίς σταυρό, χωρίς επιγραφή. Κανείς δεν ήξερε πού βρισκόταν. Κανείς δεν πήγε να της αφήσει λουλούδι.

Χρειάστηκε να περάσουν δέκα χρόνια. Το 1990, κάποιοι παλιοί μαθητές και φίλοι της συγκέντρωσαν χρήματα. Έβγαλαν τα οστά από την ανώνυμη ταφή και τα μετέφεραν σε κανονικό τάφο στο κοιμητήριο Ματζόρε. Εκεί έμειναν για άλλες τρεις δεκαετίες, ώσπου αποφασίστηκε να γίνει κάτι πιο ανθρώπινο. Το 2018, αποτεφρώθηκε. Η τέφρα της μεταφέρθηκε στην Ισπανία και για πρώτη φορά, 38 χρόνια μετά τον θάνατό της, της έγινε τιμητική τελετή.

Στο πατρικό της σπίτι στην Αραγωνία, τοποθετήθηκε επιγραφή. Έγινε γκαλά στη μνήμη της. Προβλήθηκε ντοκιμαντέρ για τη ζωή της. Και οι στάχτες της θάφτηκαν σε κανονικό, ονοματισμένο τάφο, με τιμές. Όχι γιατί ήταν η Ιδάλγο. Αλλά γιατί υπήρξε η δασκάλα της Κάλλας.

Και ίσως, τελικά, αυτό ήταν το μόνο που έπρεπε να ξέρει κανείς.