Ήταν κουρέας στην Καλαμάτα. Τον έκαψαν ζωντανό στην Καλαμάτα επειδή δεν δέχτηκε να προδώσει την πίστη του.
Τον εξισλάμισαν με τη βία. Πήγε στο Άγιο Όρος, εξομολογήθηκε, και γύρισε πίσω στην Καλαμάτα μόνο και μόνο για να πει μπροστά σε όλους
Γεννήθηκε στην Καλαμάτα και ήταν από οικογένεια ντόπια. Δούλευε ως κουρέας, τόσο επιδέξια που όλοι οι πρόκριτοι της πόλης πήγαιναν σε αυτόν. Οι Τούρκοι τον ήξεραν, τον εκτιμούσαν. Η τέχνη του του έδωσε κύρος, όμως δεν του εξασφάλισε ασφάλεια. Σε μια εποχή που το Ισλάμ επιβαλλόταν με τη βία, αυτός απάντησε: “Όχι”.
Τον έπιασαν και τον ανάγκασαν να αλλαξοπιστήσει. Του φόρεσαν φέσι, του έδωσαν μουσουλμανικό όνομα, τον βάφτισαν Μωαμεθανό. Δεν μπορούσε να το αντέξει. Εγκατέλειψε την Καλαμάτα, πήγε στο Άγιον Όρος και έγινε μοναχός. Εξομολογήθηκε κλαίγοντας. Ζούσε χρόνια εκεί, ώσπου πήρε μια απόφαση που έμοιαζε με θαύμα: να γυρίσει πίσω στην πατρίδα και να πει μπροστά σε όλους ότι ήταν Χριστιανός.
Τον έβλεπαν οι συμπολίτες του να περπατά ξυπόλυτος στους δρόμους της Καλαμάτας, με το ράσο και το σταυρό στο στήθος. Δεν φοβήθηκε. Πήγε μόνος του στους Τούρκους, μπροστά σε όλους, και δήλωσε πως ήταν και πάλι Χριστιανός. Είπε: «Εκείνο που φορέσατε πάνω μου δεν το δέχομαι. Τώρα ξέρετε ποιος είμαι». Οι Τούρκοι πάγωσαν.
Η απόφαση πάρθηκε σχεδόν αμέσως. Ο Ηλίας ο Αρδούνης, όπως ήταν το όνομά του, έπρεπε να πεθάνει για να μην υπάρξει προηγούμενο. Να δουν οι άλλοι τι παθαίνει όποιος αρνείται τον εξισλαμισμό. Δεν τον αποκεφάλισαν. Δεν τον κρέμασαν. Τον έκαψαν ζωντανό στο κέντρο της πόλης. Εκεί που κάποτε είχε το κουρείο του.
Δεν ήταν ένας απλός θάνατος. Του έδεσαν τα χέρια και τα πόδια και τον έριξαν στη φωτιά. Όμως το σώμα του έμεινε άφθαρτο. Οι Χριστιανοί το βρήκαν το βράδυ και το πήραν κρυφά. Από τότε η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στην Καλαμάτα, στην περιοχή «Βελανιδιά», με πομπή, Θεία Λειτουργία και πλήθος κόσμου.
Αργότερα, το λείψανό του αναγνωρίστηκε ως ιερό. Τοποθετήθηκε στον Ιερό Ναό Βουλκάνου και εκεί φυλάσσεται. Το όνομά του μπήκε στον κατάλογο των Νεομαρτύρων, και η Ασιατική Λειτουργία του γράφτηκε από τον Νεόφυτο Γεωργιάδη το 1865. Οι ψαλμοί του περιλαμβάνουν τίτλους όπως: «Τίμιος Νεομάρτυς», «Θεόφρων», «Αθλοφόρε», «Κλινών τους βαρβάρους».
Ήταν ένας απλός κουρέας. Δεν έγραψε βιβλία, δεν έδωσε λόγους, δεν νίκησε στρατούς. Αλλά έγινε υπόδειγμα. Ολόκληρη η Καλαμάτα τον τιμά σαν άγιο. Προστάτη των κουρέων, σύμβολο όσων λένε «όχι» όταν το όχι κοστίζει τη ζωή σου. Σαν να ήξερε πως με τον θάνατό του θα δώσει φωνή σε όλους εκείνους που δεν πρόδωσαν.