Ήταν Ολυμπιονίκης στην Αθήνα με 2 χρυσά. Τον άφησαν να πεθάνει από την πείνα σε στρατόπεδο συγκέντρωσης γιατί ήταν Εβραίος.
Ήταν Ολυμπιονίκης στην Αθήνα. Κέρδισε δύο χρυσά μετάλλια το 1896. Το 1945, πέθανε από την πείνα στο στρατόπεδο Τερεζίν. Όχι γιατί πολέμησε. Αλλά γιατί ήταν Εβραίος. Η ιστορία του Γκούσταβ Φλάτοβ πρέπει να ακουστεί.
Το 1896, στην Αθήνα, ο κόσμος χειροκροτούσε έναν νεαρό αθλητή που σήκωνε την πρώτη σημαία της Ολυμπίας στη σύγχρονη εποχή. Ο Γκούσταβ Φλάτοβ, Γερμανός Εβραίος από τη Δυτική Πρωσία, κέρδισε δύο χρυσά μετάλλια στη γυμναστική. Στο δίζυγο και στο μονόζυγο, στο ομαδικό. Ήταν 21 ετών. Και η Ελλάδα τον τίμησε σαν ήρωα.
Ήταν η πρώτη φορά που ο Ολυμπισμός ξαναγεννιόταν. Και ένας άνθρωπος που ανήκε σε μια θρησκεία που αργότερα θα καταδιωκόταν, τότε στεκόταν στο πιο φωτεινό βάθρο της ιστορίας. Ο Φλάτοβ δεν ήξερε τι τον περίμενε. Ούτε πόσο ειρωνικά θα του φερόταν η ίδια του η πατρίδα.
Μετά το Παρίσι του 1900, αποσύρθηκε από τον αθλητισμό. Ασχολήθηκε με το εμπόριο, άνοιξε κλωστοϋφαντουργείο, και έστησε τη ζωή του στο Βερολίνο. Όμως το 1933, οι Ναζί τον εξανάγκασαν να φύγει. Επειδή ήταν Εβραίος. Κατάσχεση περιουσίας. Απαγόρευση επιχειρηματικής δράσης. Διωγμός. Τον Μάιο του ’33, η Γερμανία είχε ήδη αποφασίσει ποιοι “χωρούσαν” στον νέο κόσμο της.
Ο Γκούσταβ Φλάτοβ βρήκε προσωρινή ασφάλεια στην Ολλανδία. Εκεί ξανάστησε τη ζωή του. Μέχρι που μπήκαν οι Γερμανοί. Το 1943, παραμονή Πρωτοχρονιάς, συνελήφθη μαζί με τη σύζυγο και τον γιο του. Τον Φεβρουάριο του ’44 τον μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Τερεζίν. Εκεί πέθανε και ο ξάδελφός του Άλφρεντ, επίσης Ολυμπιονίκης.
Λόγω της ιστορίας του, τον χαρακτήρισαν “Prominenter” — δηλαδή “επώνυμο κρατούμενο”. Του έδωσαν περισσότερες μερίδες φαγητού. Κι όμως, αδυνάτισε 20 κιλά. Δεν άντεξε. Πέθανε από την πείνα στις 29 Ιανουαρίου 1945. Λίγες μέρες πριν την απελευθέρωση. Λίγες μέρες πριν σωθεί.
Η κόρη του κατάφερε να ξεφύγει. Κρύφτηκε στο Μπέννεκομ. Μετά χάθηκε. Το όνομά της υπάρχει μόνο σε λίγες γραμμές, όπως και του πατέρα της, σε ένα γραμματόσημο. Η Ολυμπία τον τίμησε πολύ αργά. Ένα σχολείο, ένας δρόμος, μια σφραγίδα του ταχυδρομείου. Η στάχτη του ανακαλύφθηκε το 1986 από δημοσιογράφους. Ετάφη αθόρυβα στο Τερεζίν.
Ήταν από τους πρώτους Ολυμπιονίκες. Ήταν από αυτούς που ξαναέφεραν το φως στην παγκόσμια σκηνή του αθλητισμού. Και όμως, πέθανε στο σκοτάδι. Όχι γιατί απέτυχε. Αλλά γιατί γεννήθηκε Εβραίος.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
