Ήταν το TikTok της εποχής του. Ο άνθρωπος που διαμόρφωσε μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων.

Πριν τηλέφωνα, πριν τηλεοράσεις, πριν ραδιόφωνο, υπήρχε ένα έντυπο που έφτανε κάθε εβδομάδα στα χέρια των παιδιών της Ελλάδας και τα κρατούσε ξύπνια με φακό κάτω από την κουβέρτα. Το έλεγαν Διάπλασις των Παίδων. Και πίσω του, στεκόταν ο Αριστοτέλης Κουρτίδης.

Γεννήθηκε το 1858 στο Μυριόφυτο της Ανατολικής Θράκης και μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, αλλά τελικά μετακόμισε στην Αθήνα. Εκεί δεν έγινε ούτε νομικός, ούτε φιλόσοφος. Έγινε ο άνθρωπος που έβαλε λέξεις στην παιδική φαντασία.

Από το 1880 ανέλαβε την αρχισυνταξία της Διαπλάσεως των Παίδων και έστησε ένα περιεχόμενο που σήμερα θα λέγαμε “ψηφιακό οικοσύστημα”: παιδικά διηγήματα, κόμικς εποχής, περιπέτειες, ήρωες, αινίγματα, κουίζ, συμβουλές και ιστορίες από άλλες χώρες.

Ήταν το TikTok του 1900. Ένα περιοδικό που διάβαζε κάθε παιδί σε κάθε χωριό, νησί και πόλη, από την Πρέβεζα ως τη Χίο. Το κράτος δεν είχε ακόμα φτιάξει ούτε παιδικά βιβλία. Αυτό το έντυπο μόρφωνε, ψυχαγωγούσε, ένωνε.

Ο Κουρτίδης έγραψε, διασκεύασε και επιμελήθηκε εκατοντάδες ιστορίες. Αλλά δεν έμεινε εκεί. Πήγε στη Γερμανία να σπουδάσει παιδαγωγικά και φιλοσοφία. Όταν γύρισε στην Ελλάδα, έγινε καθηγητής στο Αρσάκειο, στο Ωδείο Αθηνών και διευθυντής στο Λύκειο Θηλέων Πειραιά.

Πίστευε στη μόρφωση των κοριτσιών όταν αυτό θεωρούνταν περιττό. Πίστευε στη δημοτική γλώσσα όταν όλοι έγραφαν καθαρεύουσα. Πίστευε στη λαϊκή παιδεία όταν η παιδεία ανήκε μόνο στους λίγους.

Το 1917, μέσα στη φωτιά του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, έγραψε ένα από τα πρώτα αναγνωστικά της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Βενιζέλου. Δεν ήταν πια μόνο συγγραφέας. Ήταν αρχιτέκτονας του εθνικού σχολείου.

Πέθανε το 1928 στον Πειραιά, χτυπημένος από δάγκειο πυρετό. Ήσυχα. Χωρίς δόξες. Χωρίς τιμές. Κι όμως, είχε ήδη αλλάξει την Ελλάδα — μέσα από τις σελίδες που έπλασαν τα μυαλά και τις καρδιές μιας ολόκληρης γενιάς.