Ήξερες γιατί οι πλανήτες έχουν ελληνικά ονόματα;

Οι πλανήτες που βλέπουμε σήμερα στον νυχτερινό ουρανό έχουν ονόματα που προέρχονται από την ελληνική μυθολογία, αν και οι περισσότεροι τους γνωρίζουν από τη ρωμαϊκή εκδοχή τους. Ο Δίας, ο Άρης, η Αφροδίτη, ο Ερμής, ο Κρόνος – όλοι τους συνδέονται με θεούς και ήρωες της αρχαίας Ελλάδας, και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η ιστορία πίσω από την ονοματοδοσία των πλανητών είναι μια συναρπαστική διαδρομή που ξεκινά από τους αρχαίους Έλληνες αστρονόμους και φτάνει μέχρι τη σύγχρονη επιστήμη του διαστήματος.

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αναπτύξει μια βαθιά κατανόηση του ουρανού, πολύ πριν την εφεύρεση των τηλεσκοπίων. Οι πρώτοι αστρονόμοι, όπως ο Εύδοξος και ο Αριστοτέλης, παρατήρησαν ότι ορισμένα φωτεινά σημεία στον ουρανό κινούνταν διαφορετικά από τα υπόλοιπα αστέρια. Αυτά τα περιπλανώμενα σώματα τα ονόμασαν “πλανήτες”, που σημαίνει “περιπλανώμενοι” στα αρχαία ελληνικά. Καθώς η ελληνική αστρονομία εξελισσόταν, κάθε πλανήτης πήρε το όνομα ενός θεού, σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά που του αποδίδονταν.

Ο φωτεινός και λαμπερός πλανήτης που σήμερα ονομάζουμε Αφροδίτη, συνδέθηκε με τη θεά της ομορφιάς και του έρωτα. Ο κόκκινος πλανήτης, που ξεχωρίζει στον ουρανό λόγω της αιματόχρωμης απόχρωσής του, ταυτίστηκε με τον θεό του πολέμου, τον Άρη. Ο μεγαλύτερος από όλους, ο Δίας, πήρε το όνομα του βασιλιά των θεών, ενώ ο αργά κινούμενος Κρόνος αντιστοιχήθηκε στον θεό του χρόνου. Ο ταχύτερα κινούμενος πλανήτης, που φαινόταν να περιφέρεται γρήγορα γύρω από τον Ήλιο, πήρε το όνομα του Ερμή, του θεού των ταξιδιών και των αγγελιαφόρων.

Όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία άρχισε να κυριαρχεί στην Ευρώπη, υιοθέτησε την ελληνική αστρονομία, αλλά μετέφρασε τα ονόματα των θεών στα λατινικά. Έτσι, ο Ζευς έγινε Jupiter, ο Άρης Mars, η Αφροδίτη Venus, ο Ερμής Mercury και ο Κρόνος Saturn. Παρόλο που οι Ρωμαίοι τροποποίησαν τα ονόματα, η σύνδεση με την ελληνική μυθολογία παρέμεινε και συνεχίζει μέχρι σήμερα.

Η παράδοση της ονομασίας των πλανητών από την ελληνική μυθολογία συνεχίστηκε ακόμα και μετά την ανακάλυψη των νέων πλανητών, πέρα από τον Κρόνο. Ο Ουρανός, που ανακαλύφθηκε το 1781 από τον Ουίλιαμ Χέρσελ, ήταν ο μοναδικός πλανήτης που έλαβε το όνομα του ελληνικού θεού χωρίς να περάσει από τη ρωμαϊκή εκδοχή του. Αντί να ονομαστεί με βάση τη ρωμαϊκή παράδοση, διατήρησε το όνομα του αρχέγονου θεού του ουρανού, του Ουρανού. Ο Ποσειδώνας, που ανακαλύφθηκε το 1846, ακολούθησε την ίδια πορεία, αφού το όνομά του προέρχεται από τον ελληνικό θεό της θάλασσας.

Ακόμα και ο Πλούτωνας, ο οποίος θεωρούνταν ο ένατος πλανήτης μέχρι το 2006, πήρε το όνομά του από τον θεό του κάτω κόσμου, τον Άδη. Το όνομα Pluto προτάθηκε από ένα 11χρονο κορίτσι, τη Βενετία Μπέρνεϊ, το οποίο εμπνεύστηκε από την ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία. Παρόλο που ο Πλούτωνας υποβαθμίστηκε σε νάνο πλανήτη, το όνομά του παραμένει σημαντικό, ενώ και ο δορυφόρος του, ο Χάροντας, φέρει όνομα εμπνευσμένο από την ελληνική μυθολογία.

Η επιρροή της αρχαίας Ελλάδας στην αστρονομία δεν περιορίζεται μόνο στα ονόματα των πλανητών. Οι αστερισμοί, οι δορυφόροι και ακόμα και οι αποστολές της NASA συνεχίζουν να αντλούν έμπνευση από την ελληνική μυθολογία. Η αποστολή Apollo, που έστειλε τον άνθρωπο στο φεγγάρι, ονομάστηκε από τον θεό του φωτός και της μαντικής, ενώ η αποστολή Artemis, που σχεδιάζεται για να επιστρέψει τους ανθρώπους στη Σελήνη, πήρε το όνομα της αδελφής του Απόλλωνα.

Η ελληνική αστρονομία, μέσω των μύθων και των επιστημονικών επιτευγμάτων της, συνεχίζει να ζει ακόμα και στο διάστημα. Τα ονόματα των πλανητών δεν είναι απλώς τυχαίοι τίτλοι, αλλά ένας φόρος τιμής στις πρώτες μεγάλες προσπάθειες του ανθρώπου να κατανοήσει τον ουρανό.