Ήξερες ποια ήταν η χώρα των Γαγγαρίδων που γοήτευσε τους αρχαίους Έλληνες;

Σε μια εποχή που η Ανατολή ήταν γεμάτη μυστήριο και οι Έλληνες προσπαθούσαν να κατανοήσουν τον κόσμο πέρα από τον γνωστό τους χάρτη, εμφανίστηκαν ονόματα που έμοιαζαν περισσότερο με μύθους παρά με γεωγραφικούς προσδιορισμούς. Ένα από αυτά τα ονόματα ήταν οι Γαγγαρίδες. Όχι, δεν πρόκειται για φανταστικά όντα ή φυλές βγαλμένες από παραμύθι. Ήταν άνθρωποι. Έθνη. Ένας ολόκληρος κόσμος που ζούσε στις όχθες του ιερού ποταμού Γάγγη, σε μια περιοχή που σήμερα καλύπτει τη βόρεια Ινδία και το ανατολικό Μπαγκλαντές.

Οι αρχαίοι Έλληνες, και κυρίως ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, μιλούν για τη χώρα των Γαγγαρίδων και των Πρασίων. Δεν πρόκειται για δύο ξεχωριστά έθνη αλλά για δύο ονόματα που περιγράφουν τους ισχυρούς βασιλείς και τους λαούς που κατοικούσαν στις παρυφές του Γάγγη. Οι περιγραφές αυτής της μακρινής χώρας κόβουν την ανάσα: χιλιάδες ελέφαντες, στρατοί εκατοντάδων χιλιάδων αντρών, πόλεις τεράστιες, πλούτος αμύθητος και μια φύση γεμάτη ποτάμια, δάση και μυστικισμό. Οι Έλληνες δεν είχαν φτάσει ποτέ τόσο βαθιά στην ινδική ενδοχώρα, αλλά οι πληροφορίες ταξίδευαν. Μέσα από εμπόρους, πολεμιστές, αφηγήσεις και ίσως υπερβολές.

Η λέξη “Γαγγαρίδαι” είναι ελληνική επινόηση. Ονομάζει τους ανθρώπους που ζούσαν κοντά στον Γάγγη. Δεν είναι το επίσημο όνομα ενός βασιλείου, αλλά ένας τρόπος να δώσουν οι Έλληνες ταυτότητα σε αυτούς τους μακρινούς και εντυπωσιακούς λαούς. Η χώρα τους, σύμφωνα με τις περιγραφές, εκτεινόταν σε μια κοιλάδα που έβριθε από ζωή. Ο ποταμός Γάγγης, με το τεράστιο μήκος και την πνευματική του σημασία για τους Ινδούς, έτρεφε όχι μόνο χωράφια και ανθρώπους, αλλά και φαντασίες. Δεν ήταν απλώς γεωγραφικό στοιχείο. Ήταν σύμβολο δύναμης, μυστηρίου και μακρινής ευημερίας.

Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος έφτασε στα σύνορα της Ινδίας, άρχισε να μαθαίνει για την τρομερή δύναμη των Γαγγαρίδων και των Πρασίων. Τόσο τρομερή, που οι στρατιώτες του, έπειτα από χρόνια εκστρατείας, αρνήθηκαν να προχωρήσουν. Οι ιστορικοί αναφέρουν ότι οι βασιλείς αυτής της μακρινής γης μπορούσαν να παρατάξουν 4.000 πολεμικούς ελέφαντες, κάτι σχεδόν αδιανόητο για τα μέτρα της εποχής. Δεν είναι τυχαίο ότι η πληροφορία αυτή λειτούργησε αποτρεπτικά ακόμα και για έναν κατακτητή τόσο αποφασισμένο όσο ο Αλέξανδρος.

Η χώρα των Γαγγαρίδων δεν ήταν ένα φανταστικό βασίλειο. Ήταν η φαντασμαγορική απεικόνιση μιας υπαρκτής περιοχής, γεμάτης ζωή, πλούτο και πολιτισμό. Η περιοχή αυτή αντιστοιχεί σήμερα στις εύφορες κοιλάδες γύρω από το Δελχί, τη Δυτική Βεγγάλη και κυρίως τις εκβολές του Γάγγη στο Μπαγκλαντές. Ήταν η καρδιά ενός πολιτισμού με βαθιά ιεραρχία, ανεπτυγμένη γεωργία, αστρονομία, πνευματικότητα και στρατιωτική ισχύ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ποταμός Γάγγης θεωρείται ακόμα και σήμερα ιερός από εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι Έλληνες, με την περιέργεια και το φιλοσοφικό τους πνεύμα, προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τον κόσμο. Η χώρα των Γαγγαρίδων ήταν μια τέτοια απόπειρα: ένας συνδυασμός γνώσης, μυθολογίας και εντυπωσιασμού. Μέσα από το φίλτρο της ελληνικής γλώσσας και κοσμοαντίληψης, οι μακρινοί κάτοικοι της Ινδίας μετατράπηκαν σε γίγαντες της Ανατολής, απειλητικούς αλλά και συναρπαστικούς.

Σήμερα, η Γαγγαρίδα χώρα δεν υπάρχει στους χάρτες. Αλλά η ανάμνησή της ζει στη φαντασία, στα αρχαία κείμενα και στα ίχνη ενός διαλόγου ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς που δεν συναντήθηκαν ποτέ πραγματικά, αλλά ονειρεύτηκαν ο ένας τον άλλον.