Μανιακός με την καθαριότητα ήταν ο Ναπολέων

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης δεν έμοιαζε σε τίποτα με τους περισσότερους Ευρωπαίους της εποχής του. Την ώρα που οι ευγενείς αρκούνταν σε λίγο λινό και βαριά αρώματα για να κρύβουν τη βρωμιά, εκείνος ξεκινούσε κάθε πρωί με ένα μακρύ καυτό μπάνιο. Διάβαζε εφημερίδες μέσα στη μπανιέρα, ενώ οι υπηρέτες έριχναν συνεχώς ζεστό νερό για να κρατάει τη θερμοκρασία ψηλά. Αφού έβγαινε, αφιέρωνε ώρα στο ξύρισμα και την περιποίηση. Ο προσωπικός του υπηρέτης Constant κρατούσε τον καθρέφτη, κι εκείνος φρόντιζε να είναι πάντα ξυρισμένος, ακόμη και σε εκστρατείες. Στην τσάντα του κουβαλούσε ψαλίδια, χτένες, λίμες νυχιών, ακόμη και οδοντιατρικά εργαλεία φτιαγμένα με χρυσές λαβές.

Η στοματική υγιεινή ήταν άλλη εμμονή. Χρησιμοποιούσε βούρτσες με ασημένιες ή χρυσές λαβές, τρίχες αλόγου και οδοντόκρεμα που περιείχε όπιο, μια συνταγή συνηθισμένη για τα δόντια του 18ου αιώνα. Δεν ήθελε ποτέ να μυρίζει άσχημα· αυτό ήταν κομμάτι της εικόνας του ως ηγέτη.

Η κολόνια που έγινε θρύλος

Το πιο παράξενο ίσως ήταν η λατρεία του για την eau de cologne. Δεν μιλάμε για μερικές σταγόνες: υπολογίζεται πως κατανάλωνε 2 έως 3 φιάλες κάθε μέρα. Έριχνε το άρωμα παντού· στο σώμα, στα ρούχα, ακόμη και στους τοίχους. Σε αποδείξεις του 1806 φαίνεται ότι παρήγγειλε 162 φιάλες σε τρεις μήνες.

Η αγαπημένη του συνταγή συνδύαζε εσπεριδοειδή, λεβάντα, θυμάρι και φυσικά δεντρολίβανο, που τον συνέδεε με την Κορσική. Έβαζε μερικές σταγόνες σε μαντήλι και το άγγιζε στα χείλη και το μέτωπο, πιστεύοντας ότι του έδινε ενέργεια, σχεδόν σαν καφές. Οι γιατροί του τον ενθάρρυναν να συνεχίζει τα ζεστά μπάνια, θεωρώντας τα ωφέλιμα για την υγεία του. Οι ίδιοι βέβαια ποτέ δεν ακολούθησαν τέτοια ρουτίνα. Για τους περισσότερους της εποχής, το νερό ήταν απειλή, γιατί πίστευαν ότι άνοιγε τους πόρους και έφερνε ασθένειες.

Ο Ναπολέων όμως έβλεπε την καθαριότητα ως πηγή δύναμης και αυτοπειθαρχίας. Σε στρατόπεδα γεμάτα σκόνη και ιδρώτα, ξεχώριζε για την εμμονή του να παραμένει φρέσκος. Ακόμη και στην εξορία του στη Σαντ Ελένα, η μεγαλύτερη έλλειψη δεν ήταν το φαγητό αλλά η κολόνια του.

Οι συνήθειές του άφησαν κληρονομιά. Η αριστοκρατία άρχισε σιγά σιγά να μιμείται την αγάπη του για τα μπάνια και τα αρώματα. Η προσωπική του μανία με την καθαριότητα έπαιξε ρόλο στη σταδιακή αλλαγή της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην υγιεινή. Ένα μικρό αλλά αποκαλυπτικό κομμάτι του πώς ένας στρατηλάτης μπορούσε να είναι ταυτόχρονα και λάτρης της μπανιέρας.