MUST READ

Μετέφερε όπλα με ράσα, έσωζε αντάρτες με ψεύτικα ονόματα και τον δολοφόνησαν μπροστά στα παιδιά του. Σήμερα, το σπίτι του είναι σχολείο.

Ήταν ο άνθρωπος που μετέφερε όπλα με ράσα, που έσωζε αντάρτες με ψεύτικα ονόματα και που έπεσε νεκρός μπροστά στα παιδιά του. Το σπίτι του έγινε το πρώτο σχολείο της πόλης.
Μετέφερε όπλα με ράσα, έσωζε αντάρτες με ψεύτικα ονόματα και τον δολοφόνησαν μπροστά στα παιδιά του. Σήμερα, το σπίτι του είναι σχολείο.

Στα Γιαννιτσά, όταν ακόμα το χώμα ήταν ποτισμένο με αίμα και φόβο, υπήρχε ένας άνθρωπος που δεν δίσταζε. Ο Αθανάσιος Οικονόμου, γιος ιερέα, δεν έγινε πολεμιστής με όπλο, αλλά με πράξεις. Ήταν ο άνθρωπος που περνούσε τραυματίες από τις σκιές, που μετέφερε σφαίρες μέσα σε σακιά με στάρι, που έστελνε γράμματα που μπορούσαν να τον καταδικάσουν σε θάνατο. Και το έκανε μέρα μεσημέρι, με ιερατική ηρεμία και κρύα τόλμη. Ήταν ο Εφοροδημογέροντας, αλλά ήταν και κάτι παραπάνω: ο σιωπηλός πατριώτης που κινούσε τα νήματα του αγώνα πίσω απ’ τη βιτρίνα της κοινότητας.

Το 1904, όταν η Μακεδονία έβραζε από μίσος, οι Ουνίτες και οι Βούλγαροι κομιτατζήδες δεν πολεμούσαν μόνο στα βουνά. Πολεμούσαν και στα κισλά, στα ενοίκια, στα χαρτιά των κοινοτήτων. Ο Οικονόμου δεν υποχωρούσε. Υπέγραφε δημόσια υπέρ των Ελλήνων. Υπέγραφε καταγγελίες. Και φρόντιζε, μαζί με τον πατέρα του Δημήτριο, να μαθαίνουν οι αντάρτες πότε φτάνει τούρκικο απόσπασμα ή ποιο χωριό έχει ανάγκη από όπλα.

Η κτηματική του περιουσία ήταν 280 δενδρύλλια. Οι Βούλγαροι δεν του έκοψαν απλώς τα δέντρα. Του έκαψαν το μέλλον, τη γη του, το ψωμί του. Κι όμως δεν σταμάτησε. Αντί να λυγίσει, ανέλαβε πρόεδρος της Αδελφότητας Γιαννιτσών. Η αποστολή της; Όχι λόγια και λόγοι. Όπλα. Σφαίρες. Διανομή. Υποδομές για τον αγώνα.

Στις 30 Μαρτίου 1906, Μεγάλη Πέμπτη, κατέβαινε στην αγορά με τα δύο του παιδιά. Κρατούσε το χέρι του γιου του. Η αγορά δεν ήταν πια ασφαλής. Οι κομιτατζήδες τον πλησίασαν. Δεν φώναξε. Δεν έτρεξε. Μόνο τα παιδιά του κοίταξε, όπως κάνουν οι πατέρες όταν ξέρουν. Τον πυροβόλησαν εκεί. Μάρτυρας, με μοναδικούς αυτόπτες τους γιους του.

Κηρύχθηκε Μακεδονομάχος Πράκτορας Γ’ Τάξης. Όμως αυτό δεν ήταν το τέλος της ιστορίας. Η χήρα του, Μαρία Οικονόμου, κράτησε το σπίτι. Το κρατούσε σαν φυλαχτό. Και όταν το 1915 ήρθε η στιγμή να ιδρυθεί το πρώτο Ημιγυμνάσιο Γιαννιτσών, δεν υπήρχε χώρος. Τότε εκείνη, η γυναίκα του δολοφονημένου, άνοιξε το σπίτι της για να φτιαχτεί σχολείο.

Τρία δωμάτια. Στο ένα διδάσκονταν, στο άλλο ζούσε ο καθηγητής, στο τρίτο ήταν το γραφείο. Και σήμερα; Είναι το 1ο Γυμνάσιο Γιαννιτσών. Το σχολείο χτίστηκε πάνω στην ίδια πέτρα που βάφτηκε με αίμα Μεγάλη Πέμπτη. Το σπίτι έγινε φάρος.

Και τα παιδιά του; Εκείνα τα δύο μικρά που είδαν τον πατέρα τους να πέφτει στην αγορά; Μεγάλωσαν μέσα σε έναν τοίχο που θυμόταν. Και κάθε βράδυ κοιμόντουσαν σε ένα δωμάτιο όπου κάποτε ο πατέρας τους μετέφερε επιστολές με ψεύτικα ονόματα και γνήσια ιδανικά.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Must Read: Σαν σήμερα 12 Φεβρουαρίου: Άνοιξαν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί του Βανκούβερ, μια βραδιά που άλλαξε τόνο πριν καν ξεκινήσει

Σαν σήμερα 12 Φεβρουαρίου: Άνοιξαν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί του Βανκούβερ, μια βραδιά που άλλαξε τόνο πριν καν ξεκινήσει

Οι Χειμερινοί Αγώνες του Βανκούβερ άνοιξαν με συγκίνηση, μνήμη και σιωπή, θυμίζοντας ότι πίσω από τη γιορτή υπάρχει πάντα ανθρώπινο κόστος.

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 11 Φεβρουαρίου: Η μέρα που ο Τζόρνταν επέστρεψε και άλλαξε ξανά το παιχνίδι

Σαν σήμερα 11 Φεβρουαρίου: Η μέρα που ο Τζόρνταν επέστρεψε και άλλαξε ξανά το παιχνίδι

Η επιστροφή του Τζόρνταν άλλαξε ξανά το παιχνίδι, με μια ανακοίνωση που έγραψε ιστορία και γύρισε ολόκληρο το ΝΒΑ ανάποδα.

Must Read
Must Read: Τριζόνια : που βρίσκεται το νησί που παραλίγο να αγοράσει ο Ωνάσης. Πως θα πάτε εκεί απο Αθήνα και απο Θεσσαλονίκη

Τριζόνια : που βρίσκεται το νησί που παραλίγο να αγοράσει ο Ωνάσης. Πως θα πάτε εκεί απο Αθήνα και απο Θεσσαλονίκη

Πού βρίσκεται το νησί Τριζόνια και πώς θα πάτε εκεί από Αθήνα και Θεσσαλονίκη με απλές οδηγίες

Must Read
Must Read: Σαν σήμερα 10 Φεβρουαρίου: Η βραδιά που άναψε η φλόγα στο Τορίνο και η Ελλάδα μπήκε ξανά στο χειμερινό κάδρο

Σαν σήμερα 10 Φεβρουαρίου: Η βραδιά που άναψε η φλόγα στο Τορίνο και η Ελλάδα μπήκε ξανά στο χειμερινό κάδρο

Σαν σήμερα το Τορίνο άνοιξε τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, με την Ελλάδα παρούσα στην παρέλαση και τη φλόγα να δίνει το σύνθημα.

Must Read
Must Read: Τον έβαλαν στα 26 του στις ίδιες εκθέσεις με τον Πόλοκ. Ο Έλληνας που έγινε κομμάτι της αμερικανικής ζωγραφικής πριν τον μάθει η Ελλάδα

Τον έβαλαν στα 26 του στις ίδιες εκθέσεις με τον Πόλοκ. Ο Έλληνας που έγινε κομμάτι της αμερικανικής ζωγραφικής πριν τον μάθει η Ελλάδα

Στα 26 του ο Θεόδωρος Στάμος εκθέτει δίπλα στον Τζάκσον Πόλοκ και μπαίνει στον πυρήνα της αμερικανικής ζωγραφικής, χρόνια πριν αναγνωριστεί στην Ελλάδα.

Must Read
ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ: Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου: Παναθηναϊκός – Άρης ο τελικός που έμεινε αξέχαστος!

Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου: Παναθηναϊκός – Άρης ο τελικός που έμεινε αξέχαστος!

Σαν σήμερα 9 Φεβρουαρίου ο τελικός Κυπέλλου στο Ηράκλειο έγραψε ιστορία, με καθαρό μήνυμα ισχύος και τρόπαιο.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ
Must Read: Βγήκε όπλο στο γήπεδο του Αιγάλεω

Βγήκε όπλο στο γήπεδο του Αιγάλεω

Και ξαφνικά στους πανηγυρισμούς φαίνεται ξεκάθαρα το όπλο και ακούγονται οι πυροβολισμοί στον αέρα.

Must Read
ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ: Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου: Η Θύρα 7 που άλλαξε για πάντα το ελληνικό γήπεδο

Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου: Η Θύρα 7 που άλλαξε για πάντα το ελληνικό γήπεδο

Σαν σήμερα 8 Φεβρουαρίου 1981: Η χαρά ενός αγώνα έγινε εθνικό πένθος, αφήνοντας 21 ζωές και μνήμη που δεν σβήνει σε κάθε γήπεδο.

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ
Must Read: Τι είναι αυτό το μαύρο πράγμα στα χέρια των αθλητών στο επί κοντώ

Τι είναι αυτό το μαύρο πράγμα στα χέρια των αθλητών στο επί κοντώ

Στο επί κοντώ οι λεπτομέρειες παίζουν τεράστιο ρόλο.. Τι είναι όμως αυτό το μαύρο πράγμα που βάζουν οι αθλητές στα χέρια τους;

Must Read