Ο Γάλλος που έφτιαξε το πιο διάσημο ελληνογαλλικό λεξικό του 19ου αιώνα και κανείς δεν το ξέρει

Ήταν Γάλλος, αλλά είχε αφοσιωθεί σε μια γλώσσα που δεν άκουγε κανείς γύρω του. Ο Charles Alexandre γεννήθηκε στην Αμιένη το 1797, λίγα χρόνια πριν η Ευρώπη φλεγεί από τους Ναπολεόντειους πολέμους. Στην καρδιά μιας Γαλλίας που άλλαζε ριζικά, εκείνος έβλεπε ως δικό του κόσμο την Αρχαία Ελλάδα. Δεν ήταν μόδα, ούτε ρομαντισμός. Ήταν μια αποστολή που κράτησε μια ολόκληρη ζωή.

Πέρασε από την αυστηρή École normale supérieure, το σχολείο που γαλούχησε τη γαλλική διανόηση, και σύντομα βρέθηκε να διδάσκει ρητορική, πριν αναλάβει τη θέση του γενικού επιθεωρητή της δημόσιας εκπαίδευσης. Όμως αυτό που τον καθιέρωσε δεν ήταν η ακαδημαϊκή του καριέρα· ήταν ένα λεξικό. Το 1858 εκδόθηκε το ελληνογαλλικό λεξικό του Charles Alexandre· ένα έργο ζωής που έγινε βασικό εργαλείο σε σχολεία, πανεπιστήμια και βιβλιοθήκες της Ευρώπης για δεκαετίες.

Δεν σταμάτησε εκεί. Το 1861 συμμετείχε στη συγγραφή και του αντίστροφου έργου: ενός γαλλοελληνικού λεξικού, ένα είδος καθρέφτη που ένωσε τις δύο γλώσσες με απίστευτη ακρίβεια και φροντίδα. Ήταν μια εποχή που η Αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν όχι μόνο πνευματική μήτρα, αλλά και εργαλείο διαμόρφωσης χαρακτήρα και παιδείας – και ο Charles Alexandre έπαιξε βασικό ρόλο σε αυτό το όραμα.

Το πάθος του για τα ελληνικά δεν περιορίστηκε στη λεξικογραφία. Επιμελήθηκε τα Σιβυλλικά Χρησμολογία με μετάφραση στα λατινικά, επιχείρησε με φιλοσοφική προσέγγιση να εξηγήσει την Κοσμογονία του Πλίνιου και συνέγραψε μεθόδους συγγραφής αρχαιοελληνικών θεμάτων για χρήση στα σχολεία. Ήταν ένας άνθρωπος που έδωσε σχήμα και μέθοδο στην κατανόηση της Αρχαίας Ελληνικής, τότε που ακόμα οι λέξεις είχαν βάρος όσο το μάρμαρο.

Τιμήθηκε με το παράσημο του Ταξιάρχη της Λεγεώνας της Τιμής. Στην Αμιένη του έστησαν μνημείο με το πρόσωπό του χαραγμένο στο μάρμαρο. Και όμως, έξω από τη μικρή του πατρίδα και τον ακαδημαϊκό κύκλο, το όνομά του έχει σβηστεί. Σήμερα, ελάχιστοι ξέρουν ποιος ήταν ο Charles Alexandre. Κι όμως, αν κάποιος πιάσει στα χέρια του ένα παλιό γαλλικό λεξικό Αρχαίων Ελληνικών, είναι σχεδόν βέβαιο πως τα λήμματα που διαβάζει φέρουν την υπογραφή του.