Ο ήρωας Έλληνας δάσκαλος που πέθανε για να σωθούν οι μαθητές του. Έφτιαξαν σχολείο με το όνομά του

Ο Γιάννης Κ. Κανίδης γεννήθηκε στην Τιφλίδα, την Πρωτοχρονιά του 1930, σε μια ελληνική οικογένεια του Καυκάσου. Πέρασε τη ζωή του ως εκπαιδευτικός φυσικής αγωγής στη Ρωσία. Την 1η Σεπτεμβρίου 2004, όταν ένοπλοι Τσετσένοι και Ιγκουσέτιοι εξτρεμιστές κατέλαβαν το Σχολείο Νο1 στο Μπεσλάν της Βόρειας Οσετίας, ο 74χρονος Κανίδης δεν είχε άλλη επιλογή: έμεινε. Όχι γιατί δεν μπορούσε να φύγει. Αλλά γιατί αρνήθηκε να εγκαταλείψει τα παιδιά του.

Τη δεύτερη μέρα της ομηρείας, όταν οι τρομοκράτες άφησαν να φύγουν οι γυναίκες που θήλαζαν, του πρότειναν να περάσει κι εκείνος στην ελευθερία. Τον είδαν γέρο, εξασθενημένο. Εκείνος απάντησε: «Θα μείνω με τους μαθητές μου μέχρι το τέλος». Και έμεινε. Οι μαρτυρίες των παιδιών τον περιγράφουν να κάνει ό,τι μπορούσε για να απαλύνει τον τρόμο, τη δίψα, την απόγνωση.

Όταν η θερμοκρασία μέσα στο γυμναστήριο γινόταν αφόρητη και τα παιδιά ασφυκτιούσαν, πλησίασε τους τρομοκράτες και τους είπε: «Πρέπει να τους δώσετε κάτι να πιουν, τουλάχιστον στα μικρότερα». Τον χτύπησαν με το κοντάκι ενός όπλου. Εκείνος δεν υποχώρησε. «Πώς τολμάς;», είπε. «Λέτε ότι είστε άνθρωποι του Καυκάσου, μα εδώ ούτε ο σκύλος δεν απορρίπτει το αίτημα ενός γέρου». Το επιχείρημά του συγκίνησε. Του έδωσαν μια σαλιάρα, την έβρεξε, και την πέρασε από στόμα σε στόμα, για να δροσίσει λίγο τις πνιγμένες παιδικές ανάσες.

Δεν σταμάτησε εκεί. Πολλοί όμηροι αφηγήθηκαν πως μετακινούσε εκρηκτικά από κοντά τους, απομάκρυνε παγίδες και προσπάθησε να καθυστερήσει τους ενόπλους. Το πώς σκοτώθηκε παραμένει αβέβαιο, αλλά όλες οι εκδοχές έχουν κάτι κοινό: θυσία. Σύμφωνα με την «Yediot Aharonot», έπεσε πάνω σε μια χειροβομβίδα για να σώσει παιδιά. Η «Καθημερινή» γράφει ότι πυροβολήθηκε προσπαθώντας να αποσυναρμολογήσει παγιδευμένο ανεμιστήρα. Το περιοδικό Esquire αναφέρει ότι σκοτώθηκε παλεύοντας με έναν τρομοκράτη, φωνάζοντας: «Βγάλτε τα παιδιά έξω!».

Τον παρομοίασαν με τον Γιανουζ Κόρτσακ, τον Πολωνό δάσκαλο που αρνήθηκε να εγκαταλείψει τα ορφανά του στο Τρεμπλίνκα. Ο Κανίδης δεν έζησε για να τιμηθεί, αλλά τον τίμησαν. Στις 9 Δεκεμβρίου 2004 του απονεμήθηκε μεταθανάτια το Μετάλλιο για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από τη ρωσική κυβέρνηση. Και λίγο αργότερα, ένα από τα δύο σχολεία που χτίστηκαν για να αντικαταστήσουν το κατεστραμμένο, πήρε το όνομά του: «Ιβάν Κανίδης». Ένα όνομα που για κάποιους ανθρώπους σημαίνει: ένας δάσκαλος, ένας ήρωας, ένας άνθρωπος που δεν έφυγε όταν μπορούσε.