Ο Κολοκοτρώνης πέθανε και δεν έμαθε ποτέ για τους δεινόσαυρους

Ο Γέρος του Μοριά έζησε και πέθανε πιστεύοντας πως ο κόσμος είχε φτιαχτεί όπως τον έλεγαν τα εκκλησιαστικά βιβλία. Δεν είχε δει ούτε σχέδιο, ούτε απολίθωμα, ούτε είδε ποτέ του καμία θεωρία που να λέει ότι πριν από τον άνθρωπο υπήρξαν γιγάντια ερπετά που κυριαρχούσαν στη γη. Η λέξη «δεινόσαυρος» δεν είχε καν εφευρεθεί.

Ο πρώτος άνθρωπος που μίλησε επιστημονικά για απολιθώματα ζώων που δεν υπάρχουν πια ήταν ο Άγγλος γεωλόγος Γουίλιαμ Μπάκλαντ. Το 1824, ονόμασε ένα οστό από γιγάντιο σαρκοφάγο «Megalosaurus». Αλλά η λέξη «δεινόσαυρος» εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1842, όταν ο Ρίτσαρντ Όουεν πρότεινε να ενωθούν αυτά τα είδη κάτω από την ονομασία Dinosauria. Έναν χρόνο αργότερα, ο Κολοκοτρώνης πέθανε. Αγνοούσε τελείως ότι είχε αρχίσει να ξημερώνει μια εποχή που θα άλλαζε τον τρόπο που βλέπουμε την ιστορία του κόσμου.

Ούτε αυτός ούτε οι άλλοι αγωνιστές της Επανάστασης είχαν ακούσει ποτέ τίποτα για έναν πλανήτη γεμάτο τεράστιες σαύρες, που εξαφανίστηκαν από έναν αστεροειδή. Δεν ήξεραν ότι η Γη είχε δει εποχές πριν καν υπάρξει άνθρωπος, πριν υπάρξει Ελλάδα, πριν υπάρξει Ιστορία. Αν του έδειχνες ένα απολίθωμα, το πιο πιθανό είναι ότι θα το έβλεπε σαν παράξενο λίθο ή θα το συνέδεε με κάτι θεϊκό ή διαβολικό.

Οι άνθρωποι της εποχής πίστευαν ότι όλα τα πλάσματα που υπήρξαν, υπάρχουν ακόμη. Δεν υπήρχε καν αποδοχή της έννοιας της εξαφάνισης ειδών. Ό,τι είχε δημιουργήσει ο Θεός, θεωρούσαν ότι ακόμη κυκλοφορούσε εκεί έξω. Η ιδέα ότι κάτι ζούσε για εκατομμύρια χρόνια και μετά εξαφανίστηκε ήταν πέρα από κάθε φαντασία.

Μέχρι και η θεωρία της Εξέλιξης του Δαρβίνου, που θα βοηθούσε να συνδεθούν όλα αυτά τα ευρήματα σε ένα ενιαίο αφήγημα, δεν είχε ακόμα εκδοθεί. Ο Κολοκοτρώνης πέθανε το 1843, και το «Η Καταγωγή των Ειδών» θα κυκλοφορούσε 16 χρόνια αργότερα, το 1859.

Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος που καθόρισε την τύχη της Ελλάδας, που έγραψε ιστορία με το σπαθί και το μυαλό του, πέθανε με μια κοσμοθεωρία εντελώς διαφορετική από αυτή που έχουμε σήμερα. Δεν ήταν άγνοια. Ήταν απλώς η εποχή του. Και είναι σχεδόν ποιητικό να σκεφτεί κανείς πως ένας από τους μεγαλύτερους ήρωες της χώρας δεν είχε ιδέα για τους μεγαλύτερους κατοίκους που γνώρισε ποτέ αυτός ο πλανήτης.