Ο Κροκόδειλος που ήταν από τη Μάνη και έγινε ο εφιάλτης των Οθωμανών

Το όνομά του ήταν Κροκόδειλος Κλαδάς. Δεν ήταν παρατσούκλι, ούτε φαντασία. Ήταν το όνομά του και το κουβαλούσε με περηφάνια. Γεννήθηκε το 1425 στην Κορώνη, από οικογένεια πολεμιστών, και ανδρώθηκε στα κάστρα της Μάνης. Εκεί, στους πύργους του Αγίου Γεωργίου, ξεκίνησε μια ζωή γεμάτη όπλα, ορκισμένους συμμάχους και μάχες κατά των Οθωμανών.

Όταν η Πελοπόννησος παραδόθηκε το 1460, ο Κλαδάς δεν το δέχτηκε. Έδωσε το κάστρο του στους Βενετούς, κράτησε τη Μάνη, και ετοιμάστηκε. Οι Βενετοί τον τίμησαν με χρυσό μανδύα και τον αναγνώρισαν ως αρχηγό. Όταν όμως υπέγραψαν ειρήνη με τον Σουλτάνο και παρέδωσαν τη Μάνη, ο Κλαδάς ύψωσε τη σημαία του και φώναξε τους Έλληνες να πάρουν τα βουνά.

Στις 9 Οκτωβρίου 1479, εγκατέλειψε την Κορώνη με εκατοντάδες άνδρες και κίνησε προς τη Μάνη. Όσοι άκουσαν το όνομά του έτρεξαν να σταθούν δίπλα του. Μέσα σε λίγες μέρες, χιλιάδες Μανιάτες, στρατιώτες και πρόσφυγες απ’ όλη την Πελοπόννησο ενώθηκαν κάτω από το λάβαρό του. Μέχρι τον Νοέμβριο, είχε συγκεντρώσει δύναμη 16.000 πολεμιστών.

Ανακατέλαβε φρούρια, απελευθέρωσε χωριά και νίκησε τον οθωμανικό στρατό στο Οίτυλο, αφήνοντάς τους 700 νεκρούς. Ήταν η πρώτη φορά που οι Οθωμανοί ηττήθηκαν κατά μέτωπο στη Μάνη. Οι άντρες του Κλαδά πολεμούσαν με λύσσα, σαν να μην υπήρχε αύριο. Οι πύργοι έπεφταν ο ένας μετά τον άλλο.

Η νίκη του τρόμαξε τον Μωάμεθ τον Πορθητή. Όχι μόνο για τις απώλειες, αλλά γιατί η Βενετία δήλωσε άγνοια. Η οικογένεια του Κλαδά συνελήφθη, μεταφέρθηκε στη Βενετία και φυλακίστηκε. Οι Βενετοί τον αποκήρυξαν, τον επικήρυξαν με 10.000 χρυσά φράγκα και απείλησαν όποιον Έλληνα τον βοηθούσε με θάνατο. Ήταν πια μόνος του.

Ο Κλαδάς βρήκε καταφύγιο στον βασιλιά της Νεάπολης. Εκείνος ετοίμαζε εκστρατεία στην Ήπειρο και τον έκανε στρατηγό. Μαζί με τον Ιωάννη Καστριώτη, γιο του Σκεντέρμπεη, και τον δούκα Αλφόνσο, ξεκίνησαν από την Αυλώνα και απελευθέρωσαν 50 πόλεις. Ο Κλαδάς έλαβε βασιλικό διάταγμα, τιμήθηκε ως «μεγαλοπρεπής» και έγινε θρύλος στη Χειμάρρα.

Όταν επέστρεψε, πολιορκούσε το φρούριο του Σοποτού και έστησε ενέδρα στον Οθωμανό στρατηγό Σουλεϊμάν. Τον συνέλαβε, τον έστειλε αιχμάλωτο στη Νεάπολη και γονάτισε τη διοίκηση της Ρούμελης. Ολόκληρες περιοχές αναγκάστηκαν να πληρώνουν φόρους στον χριστιανικό στόλο. Για ένα φευγαλέο διάστημα, η Ήπειρος ήταν ξανά ελεύθερη.

Αλλά η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν συγχωρούσε. Ο νέος σουλτάνος, Βαγιαζήτ Β΄, έστειλε 30.000 άνδρες και ανακατέλαβε τη Χειμάρρα. Οι κάτοικοι υποχρεώθηκαν να εξισλαμιστούν. Ο Κλαδάς βρέθηκε πάλι μόνος. Κάποιοι λένε πως ετοίμαζε νέα εξέγερση στην Πελοπόννησο. Άλλοι ότι προσπάθησε να επιστρέψει κρυφά.

Το 1490 συνελήφθη κοντά στη Μονεμβασιά. Δεν δικάστηκε. Δεν φυλακίστηκε. Οι Οθωμανοί τον τιμώρησαν με τον φριχτότερο τρόπο: τον έγδαραν ζωντανό. Δεν πρόλαβε να δει την πατρίδα ελεύθερη. Μα το όνομά του, «Κροκόδειλος», έμεινε για πάντα στα βουνά που πολέμησε. Ήταν το όνομα που φόβιζε τους εχθρούς. Ήταν ο εφιάλτης των Οθωμανών.