Ο λόγος που αφήνουν νυχτερίδες να φτιάχνουν φωλιές μέσα σε βιβλιοθήκες

Όταν σκέφτεσαι μια βιβλιοθήκη, φαντάζεσαι σιωπή, ξύλινα ράφια γεμάτα βιβλία και μια αίσθηση ηρεμίας. Δεν φαντάζεσαι νυχτερίδες να πετούν ανάμεσα στους διαδρόμους. Κι όμως, σε κάποιες από τις παλαιότερες και πιο ιστορικές βιβλιοθήκες του κόσμου, οι νυχτερίδες όχι μόνο επιτρέπονται, αλλά θεωρούνται οι φύλακες των βιβλίων.

Στην Πορτογαλία, δύο διάσημες βιβλιοθήκες, η Biblioteca Joanina του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα και η βιβλιοθήκη του Παλατιού της Μάφρα, φιλοξενούν εδώ και αιώνες αποικίες νυχτερίδων. Όταν η νύχτα πέφτει και οι άνθρωποι αποχωρούν, τα μικρά θηλαστικά πετούν ανάμεσα στα πολύτιμα ράφια και καταναλώνουν ένα διαφορετικό είδος “αναγνώστη”: τα έντομα που τρέφονται με χαρτί και κόλλα βιβλιοδεσίας.

Ο μεγαλύτερος εχθρός των παλαιών βιβλίων δεν είναι η σκόνη ή η υγρασία, αλλά τα έντομα. Μικροσκοπικοί εχθροί όπως οι βιβλιοσκώληκες, οι ασημόψαρες και άλλα χαρτοφάγα παράσιτα ροκανίζουν τις σελίδες και σιγά σιγά καταστρέφουν χειρόγραφα ανεκτίμητης αξίας. Οι νυχτερίδες, ειδικά εκείνες του είδους που φωλιάζουν σε κλειστούς χώρους, είναι φυσικοί θηρευτές αυτών των εντόμων. Χωρίς χημικά ή ανθρώπινη παρέμβαση, παρέχουν μια απόλυτα φυσική και αποτελεσματική προστασία των βιβλίων.

Η συνύπαρξη με τις νυχτερίδες, όμως, έχει και τις προκλήσεις της. Καθώς τη νύχτα κυνηγούν, αφήνουν πίσω τους περιττώματα, τα οποία το προσωπικό της βιβλιοθήκης καθαρίζει κάθε πρωί πριν ανοίξει για τους επισκέπτες. Παρά τη μικρή αυτή ταλαιπωρία, οι βιβλιοθηκονόμοι προτιμούν να έχουν τις νυχτερίδες ως φύλακες των ραφιών παρά να βλέπουν τα σπάνια χειρόγραφα να εξαφανίζονται από τις επιθέσεις των εντόμων.