Ο λόγος που τη λεμε Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και όχι Ιταλική Αυτοκρατορία;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή! Όταν ακούμε Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το μυαλό μας πάει κατευθείαν σε Κολοσσαία, λεγεώνες και πανίσχυρους αυτοκράτορες. Αλλά αν το σκεφτείς λίγο, δεν είναι παράξενο που δεν την ονομάζουμε Ιταλική Αυτοκρατορία;

Η απάντηση βρίσκεται στο πού ξεκίνησαν όλα. Η Ρώμη, αυτή η μικρή πόλη στις όχθες του Τίβερη, κατάφερε κάτι που κανείς άλλος δεν είχε πετύχει: να ενώσει διαφορετικούς λαούς, γλώσσες και πολιτισμούς κάτω από μια τεράστια αυτοκρατορία. Δεν ήταν απλώς μια χώρα που επεκτάθηκε. Ήταν μια ιδέα, μια ταυτότητα, ένας τρόπος ζωής.

Η Ρώμη πριν γίνει αυτοκρατορία

Πριν από την άνοδο της Ρώμης, η Ιταλία δεν ήταν ενωμένη. Υπήρχαν οι Ετρούσκοι, οι Έλληνες αποικιστές, οι Σαμνίτες, οι Ούμβροι και δεκάδες άλλοι λαοί. Καθένας είχε τις δικές του πόλεις, τους δικούς του θεούς, τις δικές του παραδόσεις.

Όταν η Ρώμη άρχισε να κυριαρχεί στην ιταλική χερσόνησο (τον 3ο αιώνα π.Χ.), η ταυτότητα “Ιταλία” δεν ήταν ακόμη ξεκάθαρη. Οι Ρωμαίοι δεν έβλεπαν τον εαυτό τους ως “Ιταλούς”, αλλά ως κάτι μοναδικό και διαφορετικό.

Γιατί λοιπόν “Ρωμαϊκή” και όχι “Ιταλική” Αυτοκρατορία;

Όταν η Ρώμη εξελίχθηκε σε αυτοκρατορία, δεν περιορίστηκε στην Ιταλία. Κατέκτησε σχεδόν όλο τον γνωστό κόσμο: από την Αγγλία μέχρι τη Μέση Ανατολή, από τη Βόρεια Αφρική μέχρι τη Γερμανία.

Αν την έλεγαν “Ιταλική Αυτοκρατορία”, θα ήταν σαν να αγνοούσαν όλες αυτές τις επαρχίες και τους λαούς που έγιναν μέρος της. Αντίθετα, το όνομα “Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία” ένωνε τους πάντες κάτω από την ιδέα της Ρώμης: δεν είχε σημασία από πού κατάγεσαι, αν ήσουν πολίτης της Ρώμης, ήσουν Ρωμαίος!

Αυτή η φιλοσοφία ήταν το κλειδί της επιτυχίας. Οι Ρωμαίοι δεν προσπάθησαν να κάνουν όλο τον κόσμο “Ιταλικό”, αλλά Ρωμαϊκό. Το όνομα “Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία” δεν ήταν απλώς γεωγραφικό, ήταν συμβολικό – και ίσως αυτή να ήταν η μεγαλύτερη τους νίκη!