Ο πιο αυστηρός νομοθέτης της ιστορίας είχε το πιο γελοίο τέλος

Σε μια Αθήνα που μόλις άρχιζε να διαμορφώνει τις πρώτες της θεσμικές σταθερές, τον 7ο αιώνα π.Χ., εμφανίζεται ένας άνθρωπος που θα άφηνε ανεξίτηλο αποτύπωμα. Ονομαζόταν Δράκων και έμεινε στην ιστορία ως ο πρώτος καταγεγραμμένος νομοθέτης της αρχαίας πόλης. Το όνομά του δεν έγινε συνώνυμο της δικαιοσύνης, αλλά της υπερβολικής αυστηρότητας. Οι νόμοι που εισήγαγε ήταν τόσο σκληροί, που η ποινή του θανάτου επιβαλλόταν ακόμη και για μικροκλοπές. Από τότε, κάθε υπερβολικά αυστηρό μέτρο χαρακτηρίζεται «δρακόντειο».

Οι πληροφορίες για τη ζωή του είναι λιγοστές και φιλτραρισμένες μέσα από τον μύθο. Ο Δράκων δεν ήταν πολιτικός, αλλά μάλλον μια προσωπικότητα που συγκέντρωνε γύρω της την ελπίδα μιας οργανωμένης πολιτείας. Μέχρι τότε, η απονομή δικαιοσύνης γινόταν προφορικά και εξαρτιόταν από τις διαθέσεις των ευγενών. Η νομοθεσία του Δράκοντα ήταν η πρώτη προσπάθεια να καταγραφούν οι νόμοι σε γραπτή μορφή και να εφαρμοστούν χωρίς εξαιρέσεις. Το κοινό, στην αρχή, είδε τη μεταρρύθμιση ως λύτρωση. Όμως η ωμότητα των ποινών πολύ γρήγορα σκίασε κάθε θετική εντύπωση. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που περιέγραφαν τους νόμους του ως «γραμμένους με αίμα».

Κι όμως, αυτός ο αμείλικτος νομοθέτης, που πολλοί φαντάζονταν ότι πέθανε μόνος, μισητός ή εκτελεσμένος, λέγεται ότι είχε ένα τέλος που μοιάζει περισσότερο με σκηνή από αρχαία κωμωδία. Σύμφωνα με μια παράδοση που κυκλοφορούσε ήδη στην ύστερη αρχαιότητα, ο Δράκων κάποια στιγμή βρέθηκε στο θέατρο της Αίγινας. Το κοινό, αναγνωρίζοντας τη σημαντικότητα του προσώπου, θέλησε να τον τιμήσει. Και στην αρχαία Ελλάδα, μια από τις πιο μεγάλες ενδείξεις σεβασμού ήταν να ρίχνεις στον τιμώμενο ιμάτια, χιτώνες και μανδύες. Όμως ο ενθουσιασμός του πλήθους υπερέβη κάθε μέτρο. Πέταξαν τόσα πολλά ρούχα πάνω του, που λέγεται πως κυριολεκτικά πνίγηκε από αυτά και πέθανε.

Η σκηνή δεν υπάρχει σε κάποια επίσημη ιστορική καταγραφή από την εποχή του, αλλά διασώζεται από μεταγενέστερους συγγραφείς, όπως ο Πλουτάρχος, που συχνά κατέγραφαν μύθους με έντονο διδακτικό ή ειρωνικό χαρακτήρα. Ο θάνατος του Δράκοντα, αν και δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ιστορικά, αντιμετωπίζεται σαν αλληγορία για τη μοίρα των αυστηρών ανδρών: μπορεί να χάσουν τον έλεγχο όχι από εχθρούς, αλλά από εκείνους που τους θαυμάζουν υπερβολικά. Η τιμή μετατρέπεται σε ασφυξία. Ο θαυμασμός, σε παγίδα.