Ο πονηρός λόγος που η Γροιλανδία ονομάστηκε Γροιλανδία

Η λέξη Γροιλανδία στα ελληνικά δεν είναι μετάφραση. Είναι η ελληνική απόδοση του ίδιου ονόματος που στα αγγλικά είναι Greenland και στα δανικά Grønland. Και αυτό το όνομα, στην κυριολεξία, σημαίνει Πράσινη γη.

Στα τέλη του 900 ένας Ισλανδός Βίκινγκ, ο Έρικ ο Ερυθρός, βρίσκεται εκτός νόμου. Οι πηγές μιλούν για βίαιες συγκρούσεις και για εξορία. Για εκείνον δεν υπάρχει επιστροφή στην κανονική ζωή, άρα υπάρχει μόνο μία κατεύθυνση, να βρει γη και να τη γεμίσει ανθρώπους που θα τον ακολουθήσουν.

Ο Έρικ φτάνει σε ένα νησί που μοιάζει ατελείωτο. Το εσωτερικό του είναι πάγος, όμως οι νότιες ακτές έχουν φιόρδ, πλαγιές και κοιλάδες που το καλοκαίρι πρασινίζουν σε μικρές ζώνες. Εκεί μπορείς να βάλεις ζώα, να κόψεις χορτάρι για σανό, να στήσεις μια φάρμα. Αν βρεις το σωστό σημείο και αν αντέχεις.

Όταν επιστρέφει στην Ισλανδία για να οργανώσει αποικία, κάνει την κίνηση που εξηγεί τα πάντα. Δεν διαλέγει όνομα που να φοβίζει. Διαλέγει όνομα που να τραβάει. Το λέει Greenland επειδή πιστεύει ότι ένα καλό όνομα θα κάνει περισσότερους να πάρουν την απόφαση να φύγουν.

Το Greenland ήταν το δόλωμα για να γεμίσουν τα πλοία

Λίγα χρόνια μετά, γύρω στο 985, το σχέδιο μπαίνει σε εφαρμογή. Από την Ισλανδία ξεκινούν πλοία γεμάτα οικογένειες, ζώα και εργαλεία. Δεν φτάνουν όλα. Κάποια χάνονται και κάποια γυρίζουν πίσω. Όσα πιάνουν στεριά, κατευθύνονται εκεί που έχει προστασία από τους ανέμους, μέσα στα φιόρδ της νοτιοδυτικής ακτής.

Ο Έρικ στήνει την έδρα του στο Brattahlid, μέσα στο Eriksfjord, κοντά στο σημερινό Qassiarsuk. Από εκεί απλώνεται ένα δίκτυο από αγροκτήματα, όχι μια πόλη. Με τον καιρό οι οικισμοί χωρίζονται σε δύο βασικές ζώνες, την Ανατολική Εγκατάσταση και τη Δυτική Εγκατάσταση. Η καθημερινότητα είναι ζώα, γάλα, κρέας, ψάρεμα, κυνήγι και κυρίως αγώνας με τον χειμώνα.

Το μεγάλο τους πλεονέκτημα είναι το εμπόριο. Από τη Γροιλανδία φεύγουν προς την Ευρώπη δέρματα και πολύτιμα υλικά της εποχής, με πιο διάσημο το ελεφαντόδοντο του θαλάσσιου ίππου. Πίσω έρχονται πράγματα που λείπουν από έναν τόπο με λίγο ξύλο και λιγοστό μέταλλο, όπως σίδερο, εργαλεία και υλικά που κρατούν μια κοινωνία όρθια.

Υπάρχει και οργανωμένη εκκλησιαστική ζωή. Στο Garðar δημιουργείται επισκοπή, χτίζονται εκκλησίες, και στη μνήμη μένουν τα πέτρινα ερείπια σε σημεία όπως το Hvalsey. Εκεί καταγράφεται ένα γεγονός που σήμερα φαίνεται μικρό, αλλά ιστορικά είναι σήμα κινδύνου, ένας γάμος το 1408, που θεωρείται η τελευταία καθαρά χρονολογημένη αναφορά στους Νορβηγούς της Γροιλανδίας.

Μετά, οι ειδήσεις λιγοστεύουν. Το κλίμα στον Βόρειο Ατλαντικό σκληραίνει, οι θαλάσσιες διαδρομές γίνονται πιο επικίνδυνες, το εμπόριο δεν έχει την ίδια ένταση. Χωρίς σταθερά πλοία, λείπουν βασικά υλικά. Χωρίς βασικά υλικά, μια φάρμα στην άκρη του πάγου δεν αντέχει για πάντα.

Και όμως, το όνομα αντέχει. Το Greenland μένει στους χάρτες, περνάει από γλώσσα σε γλώσσα, γίνεται Grønland, γίνεται Γροιλανδία. Το πονηρό κομμάτι δεν είναι ότι το νησί ήταν πράσινο παντού. Το πονηρό κομμάτι είναι ότι το όνομα μπήκε για να δουλέψει σαν υπόσχεση, ώστε άνθρωποι να αφήσουν την Ισλανδία και να ρισκάρουν μια ζωή που λίγοι θα άντεχαν.