Ο πρώτος πρόεδρος της ενωμένης Αργεντινής ήταν Έλληνας

Κανείς στην Ελλάδα δεν τον γνωρίζει με το όνομα που του έδωσαν οι πρόγονοί του: Μητρόπουλος. Και όμως, με αυτό το επίθετο ξεκίνησε τη ζωή του ο άνθρωπος που θα γινόταν ο πρώτος πρόεδρος της ενωμένης Αργεντινής, με το όνομα Μπαρτολομέ Μίτρε. Έζησε σε εξορίες, συμμετείχε σε επαναστάσεις, κυβέρνησε μια χώρα υπό διάλυση και άφησε πίσω του κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια πολιτική σταδιοδρομία: ένα κράτος.

Γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες το 1821 από ελληνική οικογένεια που είχε φτάσει εκεί με το επώνυμο Μητρόπουλος. Όταν ήταν μόλις δέκα χρονών, η οικογένεια του αναγκάστηκε να καταφύγει στην Ουρουγουάη, κυνηγημένη από την πολιτική αστάθεια της εποχής. Ο νεαρός Μπαρτολομέ δεν έμαθε μόνο να επιβιώνει· έμαθε να πολεμά. Αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή του Μοντεβιδέο και μέσα σε λίγα χρόνια έγινε αξιωματικός, στρατιώτης σε μια γη που έβραζε από συγκρούσεις.

Η πένα του ήταν τόσο αιχμηρή όσο και το ξίφος του. Γρήγορα καθιερώθηκε ως αρθρογράφος, μεταφραστής και πολιτικός σχολιαστής. Πριν γίνει πρόεδρος, είχε περάσει από όλες τις φάσεις της επανάστασης: εξορία, στρατόπεδο, φυλακή, εκδοτικά γραφεία. Όταν επέστρεψε στην Αργεντινή μετά την πτώση του δικτάτορα Ρόσας, ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην επαρχία του Μπουένος Άιρες και τελικά έγινε ο άνθρωπος που ένωσε τη χώρα ύστερα από δεκαετίες σπαραγμών.

Το 1862 εξελέγη πρόεδρος της Αργεντινής. Παρέλαβε ένα έθνος με άδεια ταμεία, χωρίς σαφές κέντρο εξουσίας, με κατακερματισμένες επαρχίες και στρατούς που λειτουργούσαν σχεδόν αυτόνομα. Μέσα σε έξι χρόνια, θεμελίωσε τις βάσεις για ένα ενιαίο κράτος: οργάνωσε την κεντρική κυβέρνηση, έθεσε τους πρώτους θεσμούς της δημόσιας διοίκησης, δημιούργησε εθνικό στρατό και ενίσχυσε την παιδεία.

Δεν ήταν απλώς πολιτικός. Ήταν λόγιος. Μετέφρασε στα ισπανικά τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, έγραψε μυθιστορήματα, ποιήματα και βιογραφίες, και καθιέρωσε την επιστημονική ιστοριογραφία στην Αργεντινή. Η εφημερίδα που ίδρυσε, η La Nación, υπάρχει ακόμα και σήμερα, από τις πιο ισχυρές της Λατινικής Αμερικής.

Όμως είχε κι έναν σκοτεινότερο τόνο: το 1874, όταν απέτυχε να επανεκλεγεί, ξεκίνησε ένοπλη ανταρσία ενάντια στον νέο πρόεδρο. Νικήθηκε. Και μόνο χάρη στη μεγαλοψυχία του πολιτικού του αντιπάλου δεν εκτελέστηκε. Παρέμεινε όμως πολιτικά ενεργός, μέχρι τον θάνατό του το 1906, ο οποίος βύθισε τη χώρα σε δημόσιο πένθος.

Το όνομά του δεν το βρίσκεις στα ελληνικά βιβλία. Κι όμως, ο Μπαρτολομέ Μίτρε, ο άνθρωπος που υπέγραφε ως πρόεδρος της Αργεντινής και πατέρας του έθνους της, γεννήθηκε Μητρόπουλος.