Ο ρυθμός που όλοι ξέρουμε αλλά όχι σαν Μικρή χωριατοπούλα Γλυκιά μελαχρινούλα

Όλοι γνωρίζουν το “Κορόιδο Μουσολίνι”. Είναι ένα από τα πιο διάσημα τραγούδια της ελληνικής ιστορίας, ένας σατιρικός ύμνος που γιόρτασε την ελληνική νίκη απέναντι στις ιταλικές δυνάμεις το 1940. Αυτό που λίγοι ξέρουν, όμως, είναι ότι αν ακούσεις την ίδια μελωδία με διαφορετικούς στίχους, θα βρεθείς μπροστά σε ένα άλλο τραγούδι: τη “Μικρή χωριατοπούλα”. Και αν ψάξεις ακόμα βαθύτερα, θα ανακαλύψεις ότι και τα δύο προέρχονται από την ίδια ιταλική πηγή.

Η “Μικρή χωριατοπούλα” ήταν η πρώτη ελληνική διασκευή του ιταλικού τραγουδιού “Reginella Campagnola”. Ήταν ένα ελαφρύ, ρομαντικό τραγούδι που μιλούσε για την ομορφιά της εξοχής και την αθωότητα της νεαρής χωριατοπούλας. Η μελωδία του ήταν χαρούμενη, ιδανική για τραγούδι σε γλέντια και πανηγύρια. Στην Ελλάδα, έγινε γνωστό μέσα από ελληνικούς στίχους, που διατήρησαν τη γλυκιά, αθώα διάθεση του πρωτότυπου.

Όλα όμως άλλαξαν το 1940. Όταν ο Μουσολίνι αποφάσισε να εισβάλει στην Ελλάδα, οι Έλληνες στρατιώτες και πολίτες πήραν την ίδια μελωδία και την μετέτρεψαν σε ένα χλευαστικό τραγούδι εναντίον του. Έτσι, γεννήθηκε το “Κορόιδο Μουσολίνι”, ένα τραγούδι που ειρωνευόταν τον Ιταλό δικτάτορα για την αποτυχία του να καταλάβει την Ελλάδα. Οι στίχοι του περιέγραφαν την ταπεινωτική υποχώρηση των ιταλικών στρατευμάτων, μετατρέποντας έναν εύθυμο ιταλικό σκοπό σε σύμβολο εθνικής υπερηφάνειας και αντίστασης.

Το “Κορόιδο Μουσολίνι” έγινε σύντομα το αγαπημένο τραγούδι των Ελλήνων στρατιωτών στο μέτωπο, των πολιτών στις πόλεις και των ραδιοφωνικών εκπομπών που το διέδιδαν σε όλη τη χώρα. Ήταν μια μουσική απάντηση στη φασιστική προπαγάνδα, ένα μήνυμα που έδειχνε ότι οι Έλληνες δεν φοβόντουσαν. Ήταν, όμως, και μια ταπεινωτική υπενθύμιση για τους Ιταλούς, που προσπαθούσαν να διαγράψουν κάθε ίχνος του τραγουδιού μόλις κατέλαβαν την Ελλάδα. Απαγορεύτηκε από τους Ναζί κατά την Κατοχή, αλλά παρέμεινε ζωντανό στη μνήμη και στις φωνές των ανθρώπων.

Μετά τον πόλεμο, η “Μικρή χωριατοπούλα” ξαναβρήκε τη θέση της ως ένα αθώο τραγούδι, ενώ το “Κορόιδο Μουσολίνι” έμεινε ως μια από τις μεγαλύτερες μουσικές εκφράσεις αντίστασης στην ελληνική ιστορία. Λίγοι, όμως, γνωρίζουν ότι τα δύο αυτά τραγούδια – τόσο διαφορετικά στο νόημά τους – έχουν την ίδια μελωδία και την ίδια καταγωγή από την Ιταλία.