Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς τούς έσωσε από βέβαιο θάνατο. Δεν ήξερε ότι σώζει αυτούς που θα καταστρέψουν τη Σπάρτη
Στη μάχη της Μαντίνειας, ο βασιλιάς της Σπάρτης έσωσε δύο Θεβαίους στρατιώτες. Χρόνια μετά, αυτοί οι δύο θα έβαζαν τέλος στην κυριαρχία των Σπαρτιατών.
Ήταν περίπου το 385 π.Χ., όταν ο βασιλιάς της Σπάρτης, Αγησίπολης, ηγήθηκε μιας εκστρατείας εναντίον της Μαντινείας. Η πόλη είχε αψηφήσει την εξουσία της Λακεδαίμονος, κι αυτό δεν συγχωρούνταν. Στον στρατό που συγκεντρώθηκε συμμετείχαν και δυνάμεις από σύμμαχες πόλεις. Ανάμεσα στους νεαρούς Θεβαίους οπλίτες βρίσκονταν δύο ονόματα που κανείς τότε δεν πρόσεξε. Ο Πελοπίδας και ο Επαμεινώνδας.
Ο Πελοπίδας ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, αγαπούσε τις πολεμικές τέχνες και τη σωματική άσκηση. Ο Επαμεινώνδας, από ταπεινή καταγωγή, είχε αφοσιωθεί στη φιλοσοφία και ζούσε με λιτότητα. Οι δρόμοι τους ενώθηκαν τυχαία στο πεδίο της μάχης. Σύμφωνα με μια αφήγηση που διασώζει ο Πλούταρχος, σε μια κρίσιμη σύγκρουση κοντά στη Μαντίνεια, ο Πελοπίδας τραυματίστηκε βαριά και έπεσε ανάμεσα σε νεκρούς συντρόφους του.
Ο Επαμεινώνδας όρμησε να τον προστατεύσει, πολεμώντας μόνος του ενάντια στους αντιπάλους που τον περικύκλωσαν. Τραυματίστηκε και εκείνος. Κι όμως, η μοίρα δεν είχε τελειώσει μαζί τους. Εκείνη τη στιγμή κατέφθασε ο ίδιος ο βασιλιάς της Σπάρτης, ο Αγησίπολης, με ενισχύσεις. Οι Σπαρτιάτες διέλυσαν τον κλοιό και έσωσαν και τους δύο Θεβαίους από τον βέβαιο θάνατο.
Αυτό που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ήταν ότι ο Αγησίπολης, σώζοντας αυτούς τους δύο νέους, έσωζε παράλληλα και το τέλος της Σπαρτιατικής κυριαρχίας στην Ελλάδα. Οι δυο άνδρες δέθηκαν με βαθιά φιλία. Δεν ήταν απλώς σύμμαχοι – ήταν κάτι σαν δύο όψεις του ίδιου ιδανικού. Ο Πελοπίδας θα ηγηθεί της ριζικής αναδιοργάνωσης της Θήβας. Ο Επαμεινώνδας θα σπάσει την υπεροψία των Λακεδαιμονίων στη Μάχη των Λεύκτρων.
Στα Λεύκτρα, το 371 π.Χ., οι Σπαρτιάτες ηττήθηκαν για πρώτη φορά σε ανοιχτή μάχη από έναν στρατό που δεν φοβόταν πλέον το όνομά τους. Η Θήβα, χάρη στους δύο άνδρες, έγινε προσωρινά η πιο ισχυρή πόλη-κράτος του ελληνικού κόσμου. Και η Σπάρτη δεν θα ήταν ποτέ ξανά η ίδια.
Ο Αγησίπολης είχε σώσει δυο νεαρούς στρατιώτες που του φάνηκαν γενναίοι και αξιοσέβαστοι. Δεν ήξερε ότι αυτοί οι δύο, με δεσμούς φιλίας που γεννήθηκαν μέσα στο αίμα, θα έφερναν το τέλος της εποχής των Σπαρτιατών.