Πέθανε μέσα στην Κατοχή. Τον συνόδευσαν χιλιάδες και τραγουδούσαν τον Εθνικό Ύμνο μπροστά στους Γερμανούς.
Μπροστά στους Γερμανούς, χιλιάδες Έλληνες τραγούδησαν τον Εθνικό Ύμνο στην κηδεία του Παλαμά.
Ο Κωστής Παλαμάς πέθανε τον Φεβρουάριο του 1943, μέσα στην Κατοχή. Ήταν ήδη βαριά άρρωστος, εξαντλημένος, και δεν έμαθε ποτέ πως η γυναίκα του είχε πεθάνει σαράντα ημέρες πριν από εκείνον. Την ημέρα της κηδείας του, οι Γερμανοί κατακτητές ήλπιζαν ότι θα ήταν μια τελετή χαμηλών τόνων. Κάτι μεταξύ επίσημης υποχρέωσης και λογοτεχνικού αποχαιρετισμού. Έκαναν μεγάλο λάθος.
Η κηδεία μετατράπηκε σε μία από τις πρώτες μαζικές, αυθόρμητες εκδηλώσεις αντίστασης του ελληνικού λαού. Ο κόσμος πλημμύρισε το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών. Παρά τις απαγορεύσεις, παρά την πείνα, χιλιάδες Έλληνες ήρθαν για να τιμήσουν εκείνον που είχε γράψει τον Ύμνο των Ολυμπιακών Αγώνων, τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου» και την «Ασάλευτη Ζωή».
Εκεί, μπροστά στα έκπληκτα βλέμματα των ναζί, κάποιος ξεκίνησε να τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο. Κι αμέσως ακολούθησε όλο το πλήθος. Ήταν μια στιγμή συγκλονιστική. Μια πράξη απόλυτης αντίστασης μέσα από την ποίηση, τη μνήμη και το συλλογικό αίσθημα. Την ώρα που οι Γερμανοί κρατούσαν τα όπλα, οι Έλληνες κρατούσαν τη φωνή τους. Δεν τόλμησαν να τους σταματήσουν.
Ο Παλαμάς δεν τιμήθηκε μόνο ως ποιητής εκείνη τη μέρα. Τιμήθηκε σαν πατέρας της εθνικής αξιοπρέπειας. Και ίσως, χωρίς να το έχει σχεδιάσει, έγινε με τον θάνατό του σύμβολο ελευθερίας και ενότητας. Η κηδεία του δεν ήταν απλώς μια αποχαιρετιστήρια τελετή. Ήταν η πιο ελληνική στιγμή μέσα στον πιο σκοτεινό χειμώνα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
